‘Europa wordt geschaad door overproductie China’

De Europese Kamer van Koophandel in China zegt dat economische politiek van Beijing averechts uitpakt.

Foto Reuters / Jenny Chen
Foto Reuters / Jenny Chen

China produceerde in de afgelopen twee jaar meer cement dan de Verenigde Staten in de hele twintigste eeuw, en meer staal dan Amerika, Japan, India en Rusland bij elkaar. Alle plannen en pogingen van China om het bekende probleem van overcapaciteit in de zware industrie te saneren hebben tot nu toe geen resultaat opgeleverd.

Sterker nog, zegt de Europese Kamer van Koophandel in Beijing in een vandaag gepubliceerd onderzoek, het probleem van industriële overproductie is sinds 2009 alleen maar verergerd. En dat berokkent volgens Jörg Wuttke van de Europese Kamer van Koophandel ,,grote, ver-reikende schade aan de wereldeconomie en aan de Chinese economie’’.

Met de groei van de schulden (van nationale en lokale overheden én staatsbedrijven) is overcapaciteit het belangrijkste structurele probleem van de Chinese economie. Al jaren kondigen de autoriteiten in Beijing plannen aan om de zware industrie (staal, cement, aluminium, machinebouw, chemie, auto-onderdelen) te reorganiseren. Vooral regionale overheden blokkeren saneringsplannen, fusies, en overnames.  Ze vrezen vooral de sluiting van bedrijven met vele duizenden werknemers.

Lokale overheden zijn niet alleen bevreesd voor sociale onrust, maar ook voor verlies aan belastinginkomsten als mijnen, hoogovens en fabrieken verdwijnen. In theorie moet ,,de markt’’ beslissen over het voortbestaan van een bedrijf, maar in de dagelijkse praktijk komt daar weinig van. Plaatselijke overheden voeren een protectionistisch beleid, nationale regels worden genegeerd en er worden verkeerde investeringen gedaan in naam van ,,sociale stabiliteit’’, aldus het onderzoek.

Zombiefabrieken en lege vliegvelden, bekijk de beelden die Oscar Garschagen maakte:

Dat verklaart de groei van het aantal zogeheten ,,zombie’’-fabrieken in China: verliesgevende bedrijven die volgens de wetten van de markt gesloten hadden moeten worden, maar met subsidies en ander kunst- en vliegwerk, zoals het dumpen van producten op buitenlandse markten, open moeten blijven.

Wuttke:

Het probleem wordt steeds groter en moeilijker om op te lossen.

Als gevolg van de sterk afzwakkende groei, opgebouwde schulden en de pogingen de renminbi te ondersteunen beschikken de Chinese autoriteiten over minder middelen dan voorheen om bedrijven kunstmatig in leven te houden. Of het dit jaar, zoals de autoriteiten in Beijing hebben aangekondigd, wel lukt om duizenden bedrijven in centraal en noordoostelijk China te sluiten, is daarom de vraag.

Overcapaciteit, ook in sectoren als de zonnepanelen- en windturbine-sectoren, zorgen voor toenemende handelspolitieke spanningen, onder meer met de Europese Unie. De EU en Europese staalbedrijven verzetten zich steeds luidruchtiger tegen de import van goedkoop, gesubsidieerd Chinees staal. Dat is staal dat bij gebrek aan binnenlandse vraag in China wordt geëxporteerd.