Het is zo zwaar om vrijgevochten te zijn

Vandaag is de eerste aflevering van het vijfde seizoen Girls te zien bij HBO. Hoe grensverleggend is de serie van Lena Dunham nog?

Hannah (Lena Dunham) in seizoen 5. Kleiner afgebeeld: beeld uit seizoen 1, 2, 3 en 4.

Ronde billen. Volle borsten. Wat als je vriend op zijn iPhone pornografische foto’s van zijn ex-vriendinnen bewaart? En zichzelf daar, scrollend door de beelden, af en toe bij bevredigt? En dan ook nog beweert dat dat beter is dan gewoon naar anonieme porno op het internet te kijken? Het overkomt Hannah (Lena Dunham) in dit vijfde seizoen van Girls. Haar nieuwe vriendje Fran vindt het de normaalste zaak van de wereld om af en toe, vol hitsige weemoed, naar de intieme delen van zijn voormalige geliefden te kijken. Dat schiet Hannah, die de beelden per toeval aantreft op zijn iPhone, in het verkeerde keelgat. Ineens blijkt onze hyperfeministische, ultraliberale protagonist niet zo vrijzinnig meer. „En waarom masturbeer je dan niet bij naaktfoto’s van mij?” vraagt ze nog verontwaardigd. „Omdat jij altijd een maf gezicht trekt als ik je naakt fotografeer. Dat is niet opwindend”, antwoordt Fran licht gepikeerd.

Maar ja, de vraag is natuurlijk wie hier gepikeerd moet zijn. Hannah of Fran? Is het geëmancipeerd om internetporno te mijden omdat dit vrouwonvriendelijk is? Of is het gewoon bot om naast je vriendin nog oude bekenden te begeren? Hannah vindt het lastig om hier als vrijgevochten vrouw relaxed op te reageren. Want eerlijk toegegeven, ze kan het natuurlijk niet laten om haar eigen lichaam te vergelijken met dat van haar voorgangers. En dan gaat ze toch balen. Bovendien: wie wil zich nu niet uniek voelen in de liefde?

Vriendinnentrouw

In dit seizoen moeten we het doen met personages die we al kennen. Diezelfde spelers hebben wel een andere plek op het speelbord gekregen, onderlinge verhoudingen zijn verschoven. Fans herinneren zich wellicht nog de onstuimige relatie van Hannah met haar vorige vriendje Adam (Adam Driver). Die relatie ging uit omdat Hannah een schrijverscarrière ambieerde en naar Iowa verhuisde voor een postdoctorale schrijverscursus. Bij een vroeger dan geplande terugkomst trof ze Adam in hun New Yorkse appartement met een nieuwe geliefde. Einde verhaal.

Inmiddels zijn we een seizoen verder en is Adam nog steeds ‘around’. Hij is goede vrienden geworden met Hannah’s blonde hippievriendin Jessa (Jemima Kirke) – en eigenlijk wel meer dan dat. De twee voelen zich enorm tot elkaar aangetrokken. Toch houdt Jessa deze ontluikende liefde tegen. Haar argument? Dat Adam ‘naar ham ruikt’. En vanwege Hannah. Adam vindt dat belachelijk – of in zijn eigen woorden: „Fuckin’ balls!”

Volgens hem zou Hannah nooit hetzelfde doen, maar gewoon voor zichzelf kiezen. Jessa is een schijtluis en een pussy. Terecht of niet? Hoe onafhankelijk ben je als je niet voor je gevoelens uitkomt? Jessa kan het als verraad beschouwen als ze ervandoor gaat met Hannah’s ex. Maar waarom? Mensen bezitten elkaar niet. Of wel soms?

Schaamhaar

In de reacties, essays en recensies die na de eerdere seizoenen van Girls verschenen, speelde het mollige lichaam van Hannah (Lena Dunham) en wat ze daarmee deed een grote rol. Haar puntige borsten, stevige dijen, hoe ze ontspannen, slechts gekleed in een lubberend onderbroekje, aan het tafeltennissen was.

Maar het eerste seizoen verscheen meer dan vier jaar geleden en sindsdien is feminisme alleen maar populairder geworden. Die ‘andere’ lichamen zien we steeds vaker, vollere vrouwen zijn in de mode – zelfs op de cover van mannenblad Sports Illustrated staat deze maand een plus size-model in bikini.

Hoe Dunham zichzelf dan nog wel kon overtreffen? Met lichaamshaar, dat de laatste jaren af en toe opduikt, maar nog niet mainstream geworden is. In dit seizoen is Lena’s veelbesproken lichaam volledig naakt te zien, dit keer met oksel- en schaamhaar. Ook in de feministische wereld van Girls is de lichaamsbeharing overigens nog niet volledig geaccepteerd. In de eerste aflevering is Hannah verontwaardigd nadat haar vriendin Marnie haar heeft gedwongen haar okselhaar te scheren. „Marnie duwde me net passief-agressief een scheermesje in mijn handen”, zegt Hannah tegen haar vriendje Fran. „I was like: ik heb mijn oksels al geschoren.” Hij antwoordt: „Om eerlijk te zijn ben je er ook niet echt goed in.”

    • Rosan Hollak
    • Romy van der Poel