Europees Hof: Rusland gaf Navalny geen eerlijk proces

In 2013 kreeg de oppositieleider vijf jaar cel. De Russische rechtbank was daarbij bevooroordeeld, concludeert het Hof in Straatsburg.

Navalny (midden) tijdens zijn veroordeling in 2013. Foto Reuters / Sergei Karpukhin

De Russische oppositieleider Aleksej Navalny en zakenman Petr Ofitserov hebben in 2013 geen eerlijk proces gekregen van Rusland. Dat concludeert het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in Straatsburg dinsdag. Navalny en Ofitserov krijgen 56.000 euro vergoeding voor de kosten van het proces en hun advocaten.

Navalny kreeg door Rusland vijf jaar cel opgelegd. Volgens de rechtbank was hij schuldig aan fraude. Hij zou 400.000 euro aan hout verduisterd hebben en dat tegen een kunstmatig hoge prijs aan een staatsbedrijf hebben verkocht. Volgens Navalny, die strijd tegen corruptie in de Russische politiek, was dat vonnis politiek gemotiveerd.

Het EHRM geeft hem daarin gelijk. In haar uitspraak (pdf) schrijft het hof:

“In het bijzonder heeft het strafhof dat de beide verdachten heeft veroordeeld zijn vonnis op zo’n manier opgeschreven dat het alleen maar opgevat kan worden als bevooroordeeld ten opzichte van hun vermeende betrokkenheid bij de misdaad. Daarnaast heeft de Russische rechtbank hen veroordeeld voor activiteiten die niet te onderscheiden zijn van gewone commerciële activiteiten.”

Navalny zat één dag van straf ook daadwerkelijk uit, daarna werd de celstraf opgeschort. In 2014 kreeg Navalny nog eens 3,5 jaar voorwaardelijke gevangenisstraf opgelegd voor fraude. Navalny’s broer Oleg werd daarbij veroordeeld tot 3,5 jaar onvoorwaardelijke celstraf.

Inmiddels heeft Navalny op zijn beurt president Poetin in Rusland aangeklaagd. Volgens de politicus kreeg het bedrijf van Poetins schoonzoon onterecht een donatie van 1,75 miljard dollar.

Geen land wordt vaker gedaagd en veroordeeld in Straatsburg dan Rusland. Het land werd in 1996 lid van de Raad van Europa en onderschreef daarmee het Europese Mensenrechtenverdrag.

In december nam Rusland een wet aan waardoor het land uitspraken van het EHRM naast zich neer kan leggen. Ook daarvoor trok Rusland zich echter weinig aan van de uitspraken van het Hof. Vaak betaalt het land de opgelegde boetes niet.

    • Joram Bolle