Opinie

    • Frits Abrahams

Boeken zoeken mensen

Zondag kwam ik voor het eerst in de Boekspot op Hoog Catharijne, Utrecht Centraal, gelegen aan de hoofdingang, centrumzijde. Een grote glazen kamer, onverwarmd, met veel boeken op de schappen. Het is een mooi initiatief, al eerder elders genomen, maar op deze schaal zag ik het nog niet in de openbare ruimte.

De meeste van die boekspots zijn in de provincie Utrecht te vinden, waar het plan ook is ontstaan. „Het kost niets”, staat er op de buitenkant van de Boekspot op Hoog Catharijne. Wat willen wij zuinige Nederlanders nog meer? Je kunt er boeken achterlaten, meenemen en weer terugbrengen, maar dat laatste is geen plicht; je kunt het boek zo lang houden als je wilt en je kunt het ook doorgeven. Delen, daar gaat het om.

Mijn bliksembezoekje was een momentopname, wat voor de meeste reizigers zal gelden. Ik maak dit voorbehoud omdat het aanbod me op deze middag nog niet meeviel. Er waren nogal wat onmiskenbare afdankertjes, sommige te smoezelig om mee te nemen – ik noem Henderson de regenkoning van Saul Bellow. Van Jan Brokkens De vergelding stond daarentegen een brandschoon, ongelezen exemplaar in de kast.

Een jonge vrouw kwam binnen met een tas vol boeken die ze snel op een schap uitstalde. Er zat niet één titel bij die me aantrok, maar de boeken zagen er redelijk uit. Dat lijkt me een conditio sine qua non voor zulke Boekspots. Er mag niet de indruk ontstaan dat dit de plek is waar iedereen zijn mufste en dufste boeken kan dumpen. Liefst moeten er boeken heen waarvan het je enige spijt kost om er afscheid van te nemen.

De Boekspot is een uitkomst voor de boekenliefhebber die verzuipt in zijn boeken – ja, zoals ik. Dumpen in de openbare papierbak veroorzaakt gewetenswroeging, maar er zit vaak niets anders op omdat de antiquariaten steeds minder boeken accepteren.

Inmiddels heb ik gemerkt dat ook de kringloopwinkels een alternatief zijn. Zij bergen je boeken keurig alfabetisch op en vragen er aan klanten een schappelijk prijsje – 2 euro of zoiets – voor. Het enige nadeel is dat antiquariaten – een antiquaar vertelde me dit – de kringloopwinkels beginnen af te romen. Zij pikken voor 2 euro een mooi boekje mee en vragen er minstens het vijfvoudige voor. Dat gevaar bestaat ook voor de Boekspots.

Een prachtig initiatief van een stichting op dit gebied bestaat al sinds 1987 in Venlo. Die stichting heet ‘Boeken Steunen Mensen’ en is een vrijwilligersorganisatie die fondsen werft voor hulp aan particuliere ontwikkelingsprojecten, vooral voor kansarme jongeren in de derde wereld.

Je kunt er je boeken, platen, dvd’s, video’s en cd’s gratis afstaan en zij verkopen die dan op een door hen georganiseerde, jaarlijkse beurs in Venlo, de grootste niet-commerciële beurs van Nederland. Zo hebben ze al die jaren in totaal 1 miljoen euro kunnen vergaren en uitkeren.

‘Boeken Steunen Mensen’ (www. boekensteunenmensen.nl) haalt de boeken e.d. in een straal van 80 kilometer buiten Venlo op, inclusief Eindhoven en Nijmegen. Jaarlijks wordt er 350 ton aan boeken opgehaald – alles wordt meegenomen – en geselecteerd door gespecialiseerde vrijwilligers. Mensen buiten dit gebied kunnen ook hun spullen aanbieden, er wordt dan naar een manier gezocht om ze op te halen of te brengen.

Ik zou zeggen: probeer het. Het goede boek voor het goede doel.

    • Frits Abrahams