VS en Rusland akkoord over Syrisch staakt-het-vuren

De wapenstilstand tussen het Syrische regime en oppositiegroepen moet zaterdag ingaan.

John Kerry afgelopen zondag bij een persconferentie over het staakt-het-vuren. Foto Raad Adayleh / AP

De Verenigde Staten en Rusland hebben een akkoord bereikt over een staakt-het-vuren tussen het Syrische regime en oppositiegroepen, dat zaterdag moet ingaan. Dat blijkt uit een gezamenlijke verklaring van Washington en Moskou. Presidenten Barack Obama en Vladimir Poetin hebben het akkoord telefonisch besproken.

De Syrische oppositieleider Riad Hijab spreekt volgens persbureau Reuters op Syrische televisie van een “voorlopig akkoord” over een “tijdelijke wapenstilstand”. De secretaris-generaal van de Verenigde Naties (VN) Ban Ki-moon verwelkomde de overeenkomst en spoorde alle partijen aan ermee in te stemmen.

Voorwaarden

Zondag werd al bekend dat de VS en Rusland een voorlopig akkoord hadden bereikt, maar over de voorwaarden moest toen nog worden onderhandeld. Nu is duidelijk dat aanvallen op groeperingen die door de VN-Veiligheidsraad als terroristisch beschouwd worden, zoals Islamitische Staat (IS) en Jabhat al-Nusra, niet onder het staakt-het-vuren vallen. Assad en de oppositie moeten de deal vrijdagmiddag hebben geaccepteerd.

Toch blijft ook nog veel onduidelijk over de voorwaarden van het akkoord. Zo is nog niet bekend hoe op een eventuele schending van de wapenstilstand gereageerd zal worden of waar in Syrië het staakt-het-vuren van kracht wordt.

Effectiviteit staakt-het-vuren zeer de vraag

Ook als de wapenstilstand zaterdag ingaat, zal het geweld in Syrië niet stoppen. Rusland zal doorgaan met het bombarderen van groeperingen die de Russen als terroristische organisaties beschouwen, maar waaronder volgens de VS en hun bondgenoten ook gematigdere groeperingen en burgers zitten.

Rusland en de Verenigde Staten steunen partijen die in Syrië tegenover elkaar staan. De VS hebben hun steun uitgesproken voor de oppositiegroepen, terwijl Rusland de belangrijkste bondgenoot van president Assad is. Beide landen bombarderen terreurgroepen in het land. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry zei zondag op een persconferentie in de Jordaanse hoofdstad Amman dat de VS bij hun standpunt blijven dat Assad moet aftreden.

In elk geval gaat het akkoord gepaard met een oplaaien van het geweld in Syrië, waar de burgeroorlog al bijna vijf jaar voortduurt en aan meer dan 250.000 mensen het leven heeft gekost.

Bij een dubbele bomaanslag zondagochtend in Homs en een aanslag later op de dag in de hoofdstad Damascus vielen meer dan honderd doden. De aanslagen in beide steden zijn opgeëist door IS.

München

Het akkoord borduurt grotendeels voort op een akkoord dat ruim een week geleden in München werd bereikt over humanitaire hulp in Syrië, maar dat werd met de nodige scepsis onthaald.

Begin deze maand staakten de vredesonderhandelingen in Genève vanwege een groot offensief van het regime rond Aleppo, ondersteund door zware Russische bombardementen. Het huidige akkoord is bedoeld om alle partijen weer om de tafel te krijgen in Genève.

Aan de oorlog in Syrië lijkt geen einde te komen. Wat is er nu precies aan de hand? Lees hier de tien vragen over Syrië die je niet durfde te stellen
    • Menno Sedee