Ook in Hamburgs rosse buurt ging het mis met Oud en Nieuw

Politieonderzoeker zegt dat meerderheid daders uit opvangcentra voor asielzoekers kwam.

De Große Freiheit in Hamburg, een zijstraat van de Reeperbahn. Foto iStock

De neonlichten van de grote gitaar boven de Kaiserkeller glinsteren in de regen. Drie boomlange travestieten lopen giechelend de Thai Karaoke binnen. Een groepje dames van zeer middelbare leeftijd staat keuvelend te wachten tot ze naar binnen mogen bij een club van mannelijke strippers. Die belooft ‘Wilde jongens, alleen voor vrouwen’. 

Dit is de beroemde Große Freiheit in Hamburg, een ongeveer 200 meter lange zijstraat van de Reeperbahn waar de Beatles veel sporen hebben nagelaten. Het is zaterdagavond, ondanks het gemiezer druk op straat. Nieuwsgierige groepjes van middelbare leeftijd, stelletjes, groepen jonge mannen vol bravoure. Veel toeristen. Een stelletje uit Mannheim. Een vriendenclub uit Hannover. Twee vriendinnen uit Hongarije. Een paar Italianen. Een groep Japanners. En als je vraagt of ze zich onveilig voelen, kijken ze je verbaasd aan. Hoezo?

Ook de Duitsers onder hen weten niet wat hier met Oudjaar is gebeurd. De meeste aandacht ging immers naar Keulen. Maar ook in deze vrij smalle straat in de rosse uitgaanswijk van Hamburg zijn tientallen vrouwen door groepjes mannen omringd en aangerand of verkracht.

De leider van het politieonderzoek hiernaar, Steffen Hitschke, heeft hier voor het eerst uitgebreid over gesproken. In meer dan driekwart van de gevallen ging het in Hamburg om louter seksuele misdrijven, vertelde hij. En de daders? „Bijna allemaal vluchtelingen. Ze stammen overwegend uit centra voor eerste opvang”, zei hij zaterdag in de lokale editie van de krant Die Welt. Waarbij aangetekend moet worden dat in het Duits de term ‘vluchtelingen’ wordt gebruikt voor iedereen die asiel aanvraagt, ook als de kans daarop minimaal is. Er zijn tot nu toe drie mensen gearresteerd: een Algerijn, een Afghaan en een Iraniër.

De bar Gretel & Alfons herinnert eraan dat het begin jaren zestig de ‘stamkroeg van de Beatles’ is geweest, toen John Lennon, Paul McCartney en George Harrison concerten gaven in de Kaiserkeller iets verderop. Maar er hangt ook een herinnering aan Oudjaarsnacht voor het raam. Een waarschuwing: „Safety first. Als je [...] op de een of andere manier fysiek wordt lastiggevallen, kun je je in acute gevallen zowel tot de politie als tot het deurpersoneel van de hele Große Freiheit wenden.”

De straat was een fuik waarin mensen na het vuurwerk terechtkwamen, vertelde Hitschke. Hij beschrijft het onderzoek als sisyfusarbeid, ondanks het gelukje dat een professionele fotograaf die in die eerste uren van het nieuwe jaar foto’s had gemaakt in de Große Freiheit, die aan de politie ter beschikking heeft gesteld.

Volgens de voorlopige politiereconstructie stonden groepjes van acht tot tien mannen er te wachten tot ze een vrouw konden scheiden van de rest van haar gezelschap. Dan werd ze omringd en overal betast. Het gebeurde steeds allemaal razendsnel, zei Hitschke. „Zoiets kenden we nog niet.”

Hij vertelde dat er geen aanwijzingen zijn voor georganiseerde criminaliteit, en evenmin voor banden met de daders in Keulen. De daders in Hamburg kenden elkaar waarschijnlijk vaag, en hij vermoedt dat een groepje van drie, vier mannen het voortouw heeft genomen. Hoeveel mannen er in totaal bij betrokken waren, kan hij niet zeggen.

„Maar onder de daders zaten niet alleen mannen uit Hamburg. Er waren ook mannen uit de centra voor eerste opvang in Eschershausen, Seevetal en Elmshorn bij.”

De eerste stad ligt ruim tweehonderd kilometer zuidelijker, de andere twee zijn veel dichter in de buurt. „Over hun motieven weten we nog weinig.”

De 25 rechercheurs van Hitschke houden zich bezig met 240 aangiftes. 191 daarvan betreffen zedendelicten, zo’n twintig daarvan zware vergrijpen, zoals verkrachting. Hij zei dat maar een paar keer vrouwen tegelijk zijn beroofd. De overgrote meerderheid van de incidenten speelde zich af in de Große Freiheit. 

De toeristen hebben daar allemaal geen weet van. Ze maken foto’s bij het Beatles-monument. In de straten eromheen vragen Afrikanen of je drugs nodig hebt. Twee morsige vrouwen van ruim over de zestig proberen mensen naar binnen te lokken in een ‘cabaret’. Bij Wilde Hilde zijn de ruiten beslagen. Drie agenten lopen door de Große Freiheit. Doel van ons onderzoek is ook, zei Hitschke, „dat we voortaan als politie bij grote gebeurtenissen de situatie beter kunnen beoordelen, opdat het niet nog eens tot dergelijke strafbare feiten komt.”

    • Marc Leijendekker