Boris Johnson voert campagne voor Brits vertrek uit de EU

Met de burgemeester van Londen heeft het Brexit-kamp een charismatische en populaire voorman die twijfelaars kan overhalen.

Johnson maakte na maanden van speculatie zondagmiddag bekend dat hij campagne zal voeren voor een Brits vertrek uit de EU. Foto Niklas Halle'n / AFP

Boris Johnson, de burgemeester van Londen, zal campagne voeren voor een Brits vertrek uit de Europese Unie. Daarmee heeft het Brexit-kamp een charismatische en populaire voorman die twijfelaars kan overhalen.

Johnson maakte na maanden van speculatie zondagmiddag bekend dat volgens hem “de soevereiniteit van dit land [door lidmaatschap] is uitgehold”. Brexit gaat om “het besparen van geld, en de macht terughalen”. Hij zei van “de wonderen van Europa te houden, het fantastische eten en de vriendschappen”. Maar “niet van het politieke project dat gevaar loopt onbeheersbaar te worden”.

Het is een klap voor premier David Cameron, die hoopte dat het akkoord dat hij vrijdag sloot met de Europese Unie zijn partijgenoot kon overhalen. En voor het Blijven-kamp dat een grotendeels eendrachtige Conservatieve partij nodig heeft om de Conservatieve kiezers te overtuigen. De vijf ministers en handvol staatssecretarissen die zaterdag bekend maakten voor een Brexit te zijn, zijn lang niet zo bekend als Johnson, de man die zó herkenbaar is dat iedereen hem bij zijn voornaam kent.

Naamsbekendheid

Johnson zei geen podia te zullen delen met onder andere UKIP-leider Nigel Farage, noch aan allerlei debatten te zullen deelnemen voor het Brexit-kamp. Maar zijn naamsbekendheid betekent dat meer mensen aandacht zullen hebben voor de campagne van de Vertrekkers. Hij geeft geloofwaardigheid aan de strijd.

Tot dit weekeinde wist niemand waar Johnson stond. Hij heeft zijn carrière deels gebouwd op het bespotten en bekritiseren van de Europese kaasstolp. Maar hij kende ook het belang van de EU voor de financiële sector in Londen, en voor de handel. Zijn broer en vader zijn vóór Blijven, maar zijn echtgenote Marina schreef in The Spectator dat Cameron bij zijn onderhandelingen gouden kansen had laten liggen.

Columns

In zijn columns in The Telegraph schreef Johnson geregeld dat het Verenigd Koninkrijk “een fantastische toekomst buiten de EU” kan hebben. Maar, betoogde hij ook, het zou beter zijn lid te blijven van een hervormde Unie. Met de nadruk op het woord ‘hervormd’. Dat heeft Cameron in zijn ogen niet bereikt. Zondag zei hij: “Niemand kan zeggen dat dit akkoord een fundamentele hervorming van de relatie met de EU inhoudt.”

Critici zeggen dat Johnsons keuze niet zozeer is ingegeven door ideologie, maar door ambitie. Hij zou Cameron willen opvolgen als premier. Mocht het Verenigd Koninkrijk voor Brexit stemmen, dan is die kans aanzienlijk.

    • Titia Ketelaar