Geld verdienen in het circus van V&D

Vastberaden zaten de Amsterdamse scholieren Bert Enklaar, Tim Krabbé en Hans Ree naast elkaar achter hun borden. De beloning voor een overwinning in een simultaan bij Vroom en Dreesmann was hoog: een jaarabonnement op de Losbladige Schaakberichten, onder redactie van dr. M. Euwe en met medewerking van H. Bouwmeester en drs. C.B. van den Berg. De heilige graal van de openingskennis.

Na Amsterdam gingen we een paar dagen later naar de Vroom en Dreesmann in Amstelveen, waar we nog een abonnement op de Losbladige konden winnen, voor het jaar daarop. Er waren simultaangevers, zoals bijvoorbeeld de Hongaar Laszlo Szabo, die dat akelige rijtje van Amsterdamse jongens herkenden en klaagden dat die te sterk waren om mee te mogen doen.

Later werd ik zelf simultaanspeler en de simultaans van V&D werden een mooie bron van inkomsten, maar de blijdschap om die Losbladige Schaakberichten die ik in de beginjaren won, herinner ik me het best.

Het begin was in 1960. De schaakjournalist en organisator Berry Withuis had op verzoek van Max Euwe schaakles gegeven aan mr. Willem Vroom. Natuurlijk had Vroom liever Euwe zelf gehad, maar die had het te druk.

Na een jaar was Vroom sterk genoeg geworden om zijn vrienden goed partij te geven. Hij vroeg wat hij Withuis schuldig was, maar die had een beter idee: de Vroom en Dreesmann simultaantoernee, die als een reizend circus in februari, na het Hoogoventoernooi, tientallen filialen van het warenhuis aandeed. Meneer Vroom vond het een goed idee en in die tijd werd zoiets dan snel geregeld.

De buitenlandse topspelers die soms wel dertig simultaans achter elkaar gaven, verdienden goed geld, maar het werk was zwaar. Robert Hübner vertelde dat hij, toen hij na zo’n zware maand weer thuis was in Keulen, iedere avond om acht uur als een robot rondjes in zijn kamer ging lopen en dan mompelde: „U bent aan zet en u moet spelen als ik aan uw bord ben.’’

De laatste Vroom en Dreesmann-toernee was in 1975. De verleiding is groot om te zeggen dat het concern met het beëindigen van de schaakfeesten al de kiem van zijn ondergang zaaide, maar dat is waarschijnlijk overdreven.

Iets anders. Twee weken geleden schreef ik over Anands onmacht in Gibraltar. Afgelopen week was hij in Zürich weer de oude.

Anand - Levon Aronian, Zürich rapid 2016

1. e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. Lb5 Pf6 4. Pc3 Zo is het oeroude Spaans vierpaardenspel op het bord gekomen, waarin de uitgekauwde verdedigingen 4...Lb4 of 4...Pd4 zwart comfortabel gelijk spel geven. 4...Ld6 5. 0-0 0-0 6. d3 Te8 7. a3 h6 8. Lc4 Lc5 9. Le3 Lxe3 Op zichzelf is dit niet slecht, maar er wordt van zwart wel nauwkeurigheid vereist nu hij voor wit de f-lijn heeft geopend. 10. fxe3 d6 11. Ph4 Nu heeft wit een dreiging: 12. Lxf7+ Kxf7 13. Dh5+ Kg8 14. Txf6 met winnende aanval. Het laat zien dat zwart op moet passen. 11...Le6 12. Pf5 Lxc4 Hij had zijn loper beter kunnen houden om in geval van nood Pf5 te kunnen elimineren. 13. dxc4 Kh7 14. Df3 Zwart is er al erg slecht aan toe. Na 14...Pg8, wat voorlopig zijn materiaal redt, is zowel het kalme 15. c5 dxc5 16. Tad1 als het energieke 15. Dg3 g6 16. Pxd6 Dxd6 17. Txf7+ heel goed voor wit. 14...Pb8 Hij wil 15...Pbd7 spelen, maar het is te laat.

Zie diagram

15. Pxh6 Kxh6 Zwart heeft geen zin om het verloren eindspel na 15...gxh6 16. Dxf6 Dxf6 17. Txf6 te spelen en wil liever zien hoe hij mat gaat. 16. Dh3+ Kg6 17. Tf3 Ph5 18. Tf5 Pf6 19. Dh4 Zwart gaf op. Het is mat op de volgende zet.

    • Hans Ree