Opinie

Oekraïne-referendum wordt alleen maar potsierlijker

WC-rollen bedrukt met teksten tegen het associatieverdrag tussen de Europese Unie en Oekraïne. In de woorden van de initiatiefnemer uit Arnhem: mensen kunnen hierdoor laten zien dat ze hun kont afvegen met het verdrag. Een initiatief betaald met 47.973 euro overheidsgeld.

Premier Rutte heeft weer wat uit te leggen aan zijn Europese collega’s. Nederland als het land waar (bijna) alles kan en mag, doet opnieuw van zich spreken. Dit keer met een grove gesubsidieerde belediging aan het adres van Oekraïne; het land dat samenwerking zoekt met de Europese Unie en die wens als gevolg van een burgeroorlog in het Oosten al met duizenden doden heeft moeten bekopen. Dichter bij de EU? Dan laat je als tegenstander 100.000 wc-rollen bedrukken en verspreiden. Lachuh!

Het voor 6 april aanstaande uitgeschreven referendum over het associatieverdrag begon deels ook al als grap. De studentikoze kwajongens van website GeenStijl wilden laten zien dat het vrij eenvoudig is om 300.000 handtekeningen te verzamelen en daardoor een raadgevend referendum af te dwingen.

En nu is dan de volgende fase van de wettelijke regeling in werking getreden: artikel 90 waarin staat dat de referendumcommissie twee miljoen euro aan subsidie kan verstrekken voor het voeren van een campagne. Gelijkelijk te verdelen over voorstanders, tegenstanders en neutralen. In lijn met de spreuk van de marktkoopman ‘Vraag-niet-hoe-het-kan-maar-profiteer-ervan’ hebben velen zich de afgelopen weken gemeld.

Radiospotjes en Facebookadvertenties tegen het verdrag? Alstublieft 49.913 euro. Conferentie tegen het verdrag? U krijgt 46.913 euro. Website om de voordelen van het verdrag op een begrijpelijke manier uit te leggen? Er wordt 40.000 euro overgemaakt. Flyers uitdelen en canvassen tegen het Verdrag? U kunt 4.188 euro tegemoet zien. Er zal de komende tijd heel wat extra bier in studentenhuizen worden gedronken.

Afgezet tegen het in totaal 30 miljoen euro kostende referendum is twee miljoen subsidie voor campagnevoeren niet veel. Maar daar gaat het dan ook niet om. De principiële vraag is of er wel overheidsgeld moet naar een referendum campagne. Getuige de lijst met dubieuze ‘winnaars’ is het antwoord snel te geven.

De Tweede Kamer kan initiatiefwetten maken. De referendumwet met zijn bizarre gevolgen is er één van. Dezelfde Kamer kan het initiatief nemen te oordelen of deze gevolgen de bedoeling waren.