‘Kabinet pakt verbetering pgb-chaos verkeerd aan’

De plannen die er nu zijn “schieten ernstig tekort” en hebben nauwelijks kans van slagen, concludeert onderzoeksbureau.

Klijnsma (links) en Van Rijn vorig jaar tijdens het debat in de Tweede Kamer over de aanhoudende betalingsproblemen. Foto ANP / Bart Maat

De computersystemen voor de uitbetaling van het persoonsgebondenbudget (pgb) moeten op een heel andere manier worden verbeterd dan het kabinet had bedacht. De plannen die er nu zijn “schieten ernstig tekort” en hebben nauwelijks kans van slagen. Dat concludeert het Bureau ICT Toetsing (BIT) dat de plannen van Rutte II heeft onderzocht.

Door problemen met software liep de uitkering van pgb-gelden door de Sociale Verzekeringsbank (SVB) begin vorig jaar compleet in de soep. ICT-systemen van gemeenten sloten niet aan op de computers van de SVB. Daardoor wist de verzekeringsbank niet aan welke patiënten geld mocht worden uitgekeerd. Gegevens van patiënten raakten kwijt, sommige patiënten moesten keer op keer hun aanvragen insturen. Gevolg: duizenden hulpverleners moesten maanden wachten op hun salaris.

Dat er met de ict een serieus probleem was, wist het kabinet ook. Er werden te veel fouten gemaakt, het systeem was ook te duur en te arbeidsintensief. Maar nu worden dus ook de ideeën om dat te veranderen en het systeem klantvriendelijker en efficiënter te maken, onderuit gehaald.

Volgens het onderzoeksbureau is er in die ‘verbeterplannen’ te weinig aandacht voor de partijen die met de uitbetaling van de pgb’s te maken hebben, zoals gemeenten, zorgkantoren en de opdrachtgever, het ministerie van VWS.

Klijnsma noemt conclusies ‘stevig’

Namens het kabinet reageerde vrijdag staatssecretaris Jette Klijnsma (Sociale Zaken, PvdA), verantwoordelijk voor de Sociale Verzekeringsbank. Ze noemde het onderzoek “stevig”. Volgens haar werd “de vinger op de zere plekken gelegd”. Klijnsma benadrukte ook dat er al wordt gewerkt aan aanpassingen en dat er ook al een speciale ICT-adviseur is aangesteld bij de SVB. De SVB krijgt een half jaar extra tijd om de veranderingen op een andere manier door te voeren. Het kabinet is niet van plan om met een hele stelselwijziging te komen voor de uitbetaling van de pgb’s.

Op het Binnenhof wordt het als opmerkelijk gezien dat Klijnsma de pgb-problemen nu op haar bord krijgt. Staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid, PvdA) is de opdrachtgever van de uitbetalingen. Voor hem is dit al lange tijd een loodzwaar dossier. Hij voerde er vorig jaar al een reeks taaie debatten over met de Tweede Kamer.

In Den Haag geldt Van Rijn als een zwaargewicht, die hiermee in de luwte wordt geplaatst. Klijnsma geldt als een minder sterke en voor haar eigen partij ook als een minder onmisbare staatssecretaris. Door haar een rol te geven, gaat ze meedelen in de risico’s van het uiterst gevoelige dossier.

Volgens Klijnsma’s woordvoerder is het logisch dat het nu Klijnsma is die aangesproken wordt en zich aangesproken voelt: “De ICT infrastructuur valt gewoon onder haar en dat is altijd zo geweest.”

Klijnsma stuurde in december al SVB-bestuursvoorzitter Nicoly Vermeulen weg nadat zij in een interview met NRC had gezegd dat de problemen zeker nog niet zijn opgelost. “Een nieuwe fase vraagt om nieuw leiderschap”, zei Klijnsma over dat besluit. Vermeulen is nu opgevolgd door José Lazeroms, die hiervoor lid was van de Raad van Bestuur van het UWV.

    • Petra de Koning
    • Pim van den Dool