Harper Lee, schrijfster van To Kill A Mockingbird, overleden

De schrijfster, die vanaf midden jaren zestig een teruggetrokken bestaan leed, publiceerde vorig jaar vanuit het niets haar tweede boek.

Lee in 2007, tijdens de uitreiking van een presidentiële onderscheiding . Foto: REUTERS/Larry Downing

Harper Lee, auteur van To Kill A Mockingbird is in haar woonplaats Monroeville, Alabama overleden. Dat bevestigt Lee’s uitgever Harper Collins tegenover The New York Times. De schrijfster is 89 jaar oud geworden.

Lee werd begin jaren zestig van de vorige eeuw op slag beroemd To Kill A Mockingbird, een roman over de raciale spanningen in het gesegregeerde zuiden van de Verenigde Staten. Lee won een Pulitzer Prize met het boek, dat in een halve eeuw - en met veertig miljoen veertig exemplaren - uitgroeide tot een bestseller.

To Kill A Mockingbird werd in 1962 verfilmd, met Gregory Peck als Atticus Finch, de advocaat die het in de roman opneemt voor een in zijn ogen ten onrechte veroordeelde zwarte Amerikaan. Peck kreeg een oscar voor zijn rol. In de jaren zestig hielp Lee mee met het onderzoek voor In Cold Blood, de beroemde true crime novel van haar jeugdvriend Truman Capote.

Teruggetrokken bestaan

Lee leidde een teruggetrokken bestaan in Monroeville, Alabama en gaf vanaf midden jaren zestig geen interviews meer. Tot ze begin vorig jaar, een halve eeuw na haar instant classic, volop in de belangstelling kwam te staan toen het nieuws van haar tweede roman naar buiten werd gebracht.

Dat werd Go Set A Watchman, de roman die Lee eigenlijk al in 1955 bij haar uitgever indiende, en waarvan het typoscript in 2011 door haar literair agent werd gevonden. En mét dezelfde personages als ‘Mockingbird’: Advocaat Finch zijn dochter ‘Scout’, die in Ga heen, zet een wachter de trein pakt op haar vader in de jaren vijftig, twintig jaar na de gebeurtenissen uit ‘Mockingbird’, op te zoeken.

Ga heen, zet een wachter werd niet unaniem lovend ontvangen, mede veroorzaakt door de twijfels over of Lee zelf wel met de publicatie van haar tweede roman had ingestemd - twijfels die ze zelf overigens ten zeerste betreurde. Desondanks - met 1,1 miljoen verkochte exemplaren in een week in de VS en Canada - goed verkocht. In NRC kreeg Ga heen, zet een wachter, zoals het boek in het Nederlands verscheen, drie van de maximaal vijf waarderingsballen en haalde de vijfde druk.

‘Nelle’

NRC-redacteur Tom-Jan Meeus trok in 2010 naar Monroeville, en wist via vrienden en haar biograaf Charles J. Shields een scherper beeld te krijgen van de cultus rondom ‘Nelle’:

‘Haar omgeving is er al jaren op ingesteld om buitenstaanders die naar Monroeville komen om het raadsel van haar leven te ontrafelen, buiten de deur te houden. Maar mensen als Greenhaw en Anderson, die in Montgomery wonen, vinden haar eisen „te kinderlijk” worden en trekken er zich niets meer van aan. Ook in Monroeville slinkt het begrip. Zo heeft het lokale museum deze zomer een serie activiteiten gepland om het vijftigjarig bestaan van To Kill a Mockingbird te vieren. In het museumwinkeltje zijn zelfs Mockingbird-dassen en -onderzetters te koop. „De stilte die ze vroeger afdwong was absurd”, zegt Shields. „Maar ik kan begrijpen dat ze diep beledigd is over de kermis die ze er nu van maken.”’

    • Roderick Nieuwenhuis
    • Philippus Zandstra