Opinie

    • Tom-Jan Meeus

Onhebbelijkheid die beloond wordt

Met mij gaat het goed. Voortreffelijk zelfs. Naar de rest moet je me even niet vragen. Daar wil ik het liever niet over hebben. Gewoon: niet zo’n goed idee. Wat zeg ik: breek me de bek niet open. Ik zal je maar niet vertellen wat ik laatst, vanachter de iPad, anoniem over die lui op het web geslingerd heb. Man, man, man.

Hierin, in deze alledaagse ergernis, schuilt het dilemma van de nieuwe politiek. Alle politiek gaat nu over identiteit: niet over wat je hebt – maar over wie je bent. En met dit laatste, met het zelfbeeld van de Nederlander, is het bijzonder gesteld. Bijna alle onderzoek leert dat wij erg tevreden over onszelf en het bestaan zijn. Blind vertrouwen in de eigen voortreffelijkheid.

Dat we toch ongemakken ervaren, ongemakken die woede opwekken, is volgens Nederlanders vooral aan ánderen te wijten.

Een schitterend misverstand, waarvan ik vooral in de fietsenstalling erg kan genieten. De Nederlander, vol van zichzelf, schaft zich nu bij voorkeur een hoog en, vooral, breed stuur aan. Hij (m/v) fietst gewoon graag als een majesteit. (We zijn allemaal gelijk.) Klein nadeel is dat veel fietsenstallingen de nieuwe breedte van het fietsstuur niet aankunnen: ieders fiets neemt er nu de ruimte van twee of drie stallingsplaatsen in. Het is de natie in een notendop: ondanks chronisch gebrek aan stallingsruimte eisen zowat alle fietsers extra ruimte voor zichzelf op. En niemand die dit abnormaal van zichzelf vindt.

Je ziet dit verschijnsel overal. Volkert van der G., de man die dit land in 2002 in een politieke depressie stortte, weet telkens het nieuws te halen met eisen inzake zichzelf. Kort geding hier, kort geding daar. Altijd gaat het over hem. Nooit over de schade die hij het grote geheel aandeed.

Het debat over Syrische vluchtelingen gaat nu al een half jaar over de nadelen die Nederlanders van deze vluchtelingen ondervinden. Zelden over de nadelen die de Syrische vluchtelingen ondervinden. Het debat over het associatieverdrag met Oekraïne gaat sporadisch over Oekraïne en, alweer, vooral over Nederland.

Bolkestein introduceerde in de jaren negentig dat je eigenbelang prima in beslissingen kunt meewegen. Het is doorgeslagen. Nu kunnen kiezers ongestraft anderen gedrag verwijten waaraan zij zich ook zelf schaamteloos schuldig maken.

Onhebbelijkheid die nog beloond wordt ook – zogenaamd omdat kiezers altijd gelijk hebben.

    • Tom-Jan Meeus