Huur een lachende moslima in

Het is geen makkelijke tijd om bestuurder of hoofdredacteur te zijn. Er is veel om je zorgen over te maken. Van krantenoplagen, een nieuwe generatie die moeilijker te pleasen is, tot cijfers die vaker rood dan groen kleuren. En nu is diversiteit ineens ook een ding.

Voor dat laatste is nu iets briljants bedacht. Dat gezeik over te weinig diversiteit kunt u in een paar muisklikken doen verdwijnen. Naast films, boeken en eten, kunt u sinds kort ook medewerkers met een kleurtje online bestellen op rentaminority.com. Perfect voor degene die geen zin heeft om iets betekenisvol te veranderen, maar wel wil doen alsof hij iets om diversiteit geeft.

Zo is er The Cheerful Woman of Color. Vreest u nu meteen voor een anti-Zwarte-Piet-demonstrant, dan zal het bijschrift u opgelucht doen ademhalen. „Won’t embarass you by being an ‘angry black woman’.” Of wat denkt u van de Smiling Muslim Woman? „Certified not to support ISIS (or your money back).” Handig hoor.

Get ethics with our ethnics, zo luidt de slogan. De website is er voor de bestuurder die zich realiseert, of erop gewezen wordt, dat gebeurt tegenwoordig ook irritant vaak, dat zijn corporate brochure voor de vijfde keer op rij bestaat uit enkel witte mannen van middelbare leeftijd. Of voor de hoofdredacteur die zich hetzelfde bedenkt tijdens de redactievergadering.

NRC meldde in 2015 dat op de negen grote nieuwsredacties van Nederland slechts drie procent een niet-westerse achtergrond heeft. In de BV Nederland is het niet veel beter. Wie er CBS-cijfers bij pakt, ziet dat het aantal niet-westerse allochtonen op hbo- en wo-niveau jaar na jaar stijgt. Divers talent is er dus wel, men moet alleen zijn best doen om dat te scouten. Reden voor Arwa Mahdawi om Rent-A-Minority te beginnen, vertelt ze me telefonisch vanuit New York. Ze is mede-eigenaar van een reclamebureau, en Guardian-blogger. Haar site is bedoeld als vette knipoog, hoewel het satire betreft waar zowel om gelachen als gehuild kan worden. „Ik zie dat bedrijven geen moeite doen om daadwerkelijk iets te veranderen aan de situatie.” De reacties stromen binnen. Grotendeels positief. „Een enkeling wil echt iemand huren.”

Wie met beslissers spreekt over het gebrek aan diversiteit, hoort vooral twee argumenten: divers talent is nergens te vinden en kwaliteit moet altijd voorop staan. Het eerste argument getuigt vooral van een schrikbarende luiheid. Wie niet actief scout bij studentenverenigingen en op universiteiten zal inderdaad niemand vinden. Uit de mond van een hoofdredacteur klinkt zo’n argument lachwekkend, als je je bedenkt dat de core business van het vak juist bestaat uit zoeken en wroeten totdat je het onvindbare boven water krijgt. Het tweede argument is een belediging. Alsof kwaliteit nog belangrijker wordt bij iemand die er niet hetzelfde uitziet als jij.

De journaalkijker, radioluisteraar en krantenlezer is allang niet meer de witte man van middelbare leeftijd. Er groeit een generatie op die hier is geboren, maar zich alleen herkent in het lijdend onderwerp uit het nieuws, nooit in degene die het nieuws vertelt. Op termijn is dat problematisch. Wie de maatschappelijke waarde van diversiteit niet inziet, kan wellicht nog overtuigd worden door het commerciële argument. Wie zich ergens niet mee identificeert, zal er ook minder voor voelen om een bepaald product aan te schaffen. De maatstaf is veranderd, maar bedrijfsleven en media houden zich graag nog krampachtig vast aan die uit de jaren vijftig. Het is 2016. Tijd dat de witte bestuurder dat ook beseft.