Buitenboordmotor voor sperma

Onderzoekers ontwikkelden een buitenboordmotor op nanoformaat die sloom sperma kan helpen, een spermbot.

De spermbot, een minuscule helix. Beeld Institute for Integrative Nanosciences, IFW

Sloom sperma is een belangrijke oorzaak van mannelijke onvruchtbaarheid. Zaadcellen hebben te weinig snelheid en/of bewegen te grillig om de eicel met voldoende snelheid te penetreren.

Los van genetische oorzaken is de beweeglijkheid van sperma te beïnvloeden door bijvoorbeeld af te vallen of op te houden met roken. Vaker seks helpt ook, daardoor stijgt de productie van testosteron.

Is dat onvoldoende, dan zou je de zwemafstand kunnen verkleinen door kunstmatige inseminatie rechtstreeks in de baarmoeder. Nog een stap verder: ICSI (Intra Cytoplasmatische Sperma Injectie), waarbij een embryoloog de zaadcel in de eicel injecteert.

Onderzoekers van het Instituut voor Integrale Nanowetenschappen in het Duitse Dresden hebben nog een andere oplossing bedacht: de spermbot, een buitenboordmotor op nanoformaat. Het is een minuscule helix, een kurkentrekker, van kunststof met een gaasje van metaal aan de buitenkant. Ze publiceerden er afgelopen maand over in het tijdschrift Nanoletters. De spermbot wordt van buitenaf bestuurd en in beweging gebracht door elektromagneten – vandaar het metalen gaasje. Hij schuift zich om de staart van de zaadcel en de elektromagnetische aandrijving zorgt ervoor dat de zaadcel voldoende snelheid en richting krijgt om de eicel te penetreren. Op het moment van botsing laten zowel staart als micromotor los van de kop van de zaadcel.

De techniek is met succes beproefd in een petrischaaltje, maar de bedoeling is dat de spermbot straks gebruikt gaat worden bij kunstmatige inseminatie. Voor het zover is zijn er nog wel een paar hobbels te nemen. Een belangrijke vraag is of de nanomotor de zaadcel zelf of de eicel niet beschadigt. Een andere vraag is hoe het afweersysteem van de vrouw reageert op het nanospiraaltje. Ook is nog niet duidelijk hoe je de zaadcellen met buitenboordmotor in beeld kunt brengen, zodat je ze gericht naar de eicel kunt sturen.

Zoals het hoort zijn de onderzoekers optimistisch. Ze geloven dat deze nieuwe aanpak met gemotoriseerde zaadcellen perspectief biedt voor het behandelen van onvruchtbaarheid. Maar ze zeggen er ook bij dat dat nog wel een paar jaar kan duren.