Vodafone en Ziggo samen tegen KPN

Ziggo en Vodafone Nederland gaan samen. Zo krijgt KPN een Amerikaans-Britse concurrent met 9 miljoen klanten.

Vodafone groot in mobiel, Ziggo groot in tv
Vodafone groot in mobiel, Ziggo groot in tv

De ruilverkaveling van de Nederlandse telecommarkt is begonnen nu de fusie tussen mobiele provider Vodafone en kabelmaatschappij Ziggo rond is. Maandagnacht maakte Liberty Global, eigenaar van Ziggo, bekend dat de twee bedrijven een joint venture vormen.

Samen hebben ze ruim 9 miljoen klanten; Vodafone heeft 5,1 miljoen mobiele bellers, Ziggo levert tv aan 4,1 miljoen huishoudens plus internet aan 3,2 miljoen huizen.

De samenvoeging van Ziggo en Vodafone Nederland levert een stevige Brits-Amerikaanse concurrent op voor marktleider KPN. Net als KPN biedt de combinatie zowel een vaste als mobiele verbinding. Met een zogeheten quadplay-aanbod (tv, internet, vaste en mobiele telefonie) stappen klanten minder snel over naar een concurrent, is het idee.

Samenwerking levert een forse besparing op – 280 miljoen euro per jaar, is de verwachting. Vodafone en Ziggo hebben beide in Nederland zo’n 3.900 werknemers. Er zullen banen verdwijnen, hoeveel is niet zeker.

Vodafone betaalt Liberty Global 1 miljard euro om een gelijkwaardig aandeel in de nieuwe joint venture te krijgen, gebaseerd op de waarde van Ziggo, inclusief de nettoschuld van 7,3 miljard euro. Als mededingingsautoriteiten de deal goedkeuren zou de combinatie Vodafone/Ziggo eind dit jaar een feit moeten zijn.

Vodafone wil voet aan de grond

De laatste jaren verliest Ziggo marktaandeel aan KPN, dat veel tv-klanten afpakt. Ziggo heeft net een fusie achter de rug met kabelaar UPC en is nu onderdeel van Liberty Global (jaaromzet 16,4 miljard dollar). Het werkt al twee jaar samen met Vodafone om 180.000 klanten een mobiele verbinding aan te bieden. Nu worden de netwerken geïntegreerd.

Vodafone wil voet aan de grond krijgen als aanbieder van vast internet en tv in Nederland en gebruikt daarvoor noodgedwongen het netwerk van KPN. Die samenwerking is weinig gelukkig; Vodafone eist 115 miljoen euro schadevergoeding van KPN wegens het mislukken van een interactief tv-pakket. Vodafone Nederland telt nu nog geen 100.000 tv-klanten maar kan via Ziggo beduidend meer armslag krijgen.

De telecomsector lijdt onder de opkomst van (gratis) internetdiensten voor bellen, sms en standaard-tv-bundels. Amerikaanse partijen als Netflix, WhatsApp, YouTube zorgen ervoor dat de marges dalen. Daarom is de sector bezig aan het herschikken, door middel van overnames

De combinatie van Liberty Global en Vodafone op Europese schaal zou de moeder aller fusies zijn. Al een paar jaar wordt daarover gespeculeerd. Vodafone verkocht zijn belang in de Amerikaanse provider Verizon voor 130 miljard dollar (116 miljard euro), geld dat mede geïnvesteerd werd in vaste netwerken in Europa. Liberty Global, onder auspiciën van kabelmagnaat John Malone, koopt inmiddels ook mobiele netwerken op, zoals de Belgische KPN-dochter Base.

Een samensmelting van heel Vodafone met heel Liberty Global is te complex – de telecommarkten in Europa hebben een lokaal karakter, doordat mobiele frequenties per land geveild worden en de vaste netwerken per land sterk verschillen. De Nederlandse joint venture kan een testcase zijn voor andere landen, mits de kabelnetwerken daar groot genoeg zijn.

Behalve kostenbesparingen en bundeling van investeringen zit de winst in klantenbehoud en een beter alternatief voor KPN’s dominantie op de zakelijke markt. Als dat werkt, kunnen Liberty Global en Vodafone ook in andere landen netwerken proberen te ruilen.

Wat betekent de fusie voor Nederlandse consumenten? De beide merknamen blijven voorlopig bestaan en consumenten kunnen straks nog altijd kiezen uit meerdere mobiele en vaste providers. Maar klanten kunnen voor het gemak van quadplay vallen, met de bijbehorende prijsvoordelen.

Het heeft ook gevolgen voor T-Mobile. Liberty Global was in gesprek met Deutsche Telekom over de mogelijke overname van T-Mobile Nederland, dat 3 miljard euro moet opleveren. De partijen die nu nog geïnteresseerd zijn in T-Mobile zijn twee private-equity-investeerders. Zij zullen wellicht proberen van T-Mobile en Tele2, twee zwakkere broeders, één sterke concurrent te maken. Politieke steun daarvoor ontbreekt, omdat de telecommarkt daardoor schraler wordt – bij de laatste frequentieveiling moest en zou er een vierde aanbieder bijkomen.

Er zit één voordeel aan de ruilverkaveling: een logisch gevolg van de samenvoeging van Vodafone Nederland (omzet: 1,9 miljard euro) en Ziggo (2,5 miljard euro) lijkt dat de kabel ook toegankelijk wordt voor derde partijen. KPN moet immers ook toegang bieden aan concurrenten. De kabelsector verzet zich, maar openstelling lijkt onvermijdelijk om de Europese Commissie de joint venture te laten goedkeuren. Dat biedt T-Mobile en Tele2 in theorie de mogelijkheid een gooi te doen naar kabelklanten, via een vrijwel landelijk dekkend Ziggo-netwerk.