Kabinet scherpt regels rond ritueel slachten aan

Staatssecretaris Van Dam gaat niet zo ver het ritueel slachten te verbieden, zoals de toezichthouder adviseerde.

Lamsvlees van onverdoofd geslachte dieren bij een supermarkt in Den Haag. Foto ANP / Stephan van den Bos

Het kabinet scherpt de regels voor onverdoofd ritueel slachten aan. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) gaat permanent toezicht houden bij de slacht en er komen maatregelen die het lijden van dieren zoveel mogelijk moeten terugdringen. Dat schrijft staatssecretaris Martijn van Dam (Economische Zaken, PvdA) woensdag aan de Tweede Kamer.

Toezichthouder NVWA adviseerde het kabinet vorig jaar oktober nog de onverdoofde rituele slacht volledig te verbieden, met het oog op dierenwelzijn. Zover wil Van Dam niet gaan. Wel stelt hij dat de huidige uitvoeringspraktijk „niet acceptabel” is. Hij maakte afspraken met joodse en islamitische organisaties en slachterijen, omdat in die religies alleen onverdoofd slachten van een dier koosjer respectievelijk halal is – en dus praktijk.

Slachthuizen waar onverdoofd wordt geslacht mogen dit straks, per 1 januari 2017, alleen nog doen voor de Nederlandse markt. Joodse en islamitische organisaties moeten feitelijk onderbouwen hoeveel vlees ze nodig denken te hebben. Vlees van onverdoofd geslachte dieren moet in de winkel altijd als zodanig herkenbaar zijn en apart liggen.

Eén van de afspraken is dat de NVWA permanent gaat toezien op de verplichting dat dieren alsnog worden verdoofd als ze, veertig seconden nadat hun hals is doorgesneden, het bewustzijn nog niet hebben verloren. De beslissing van het kabinet aan deze ‘40-secondenregel’ vast te houden is opmerkelijk. Een wetenschappelijke adviescommissie adviseerde eerder tegen die maatregel. Volgens die commissie wijzen onderzoeken uit dat het niet realistisch is om te eisen dat onverdoofd geslachte dieren binnen 40 seconden buiten bewustzijn zijn. Ze wijst ook op een ongewenst neveneffect: als een dier alsnog bedwelmd moet worden, is dat niet meer geschikt voor religieuze consumptie en moet nog een dier geslacht worden.

Thieme komt met nieuw wetsvoorstel

Over onverdoofd ritueel slachten is in de politiek al jaren veel te doen. Tweede Kamerlid Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren probeerde het in 2011 met behulp van een initiatiefwet te verbieden. Haar wet strandde echter in de Eerste Kamer na een stevige lobby van joodse en islamitische organisaties.

In een reactie zegt de Partij voor de Dieren nu dat de maatregelen van staatssecretaris Van Dam geen einde maken aan „onaanvaardbaar” dierenleed. Thieme komt „binnenkort” met een nieuw wetsvoorstel dat helemaal een einde moet maken aan onverdoofd slachten in Nederland.

    • Pim van den Dool