Jaarwinst stijgt bij ABN, vierde kwartaal valt tegen

ABN Amro-topman Zalm ondervindt hinder van het ECB-beleid. Desondanks was er in 2015 een recordwinst.

ABN Amro-topman Gerrit Zalm donderdagochtend bij de presentatie van de jaarcijfers.
ABN Amro-topman Gerrit Zalm donderdagochtend bij de presentatie van de jaarcijfers. Foto ROBIN VAN LONKHUIJSEN / ANP

Goed en minder goed nieuws van ABN Amro, de beursgenoteerde bank die voor nog zo’n driekwart in staatshanden is. ABN boekte vorig jaar een recordwinst – sinds de nationalisatie – van 1,9 miljard euro: een stijging van 24 procent ten opzichte van 2014. De omzet steeg bovendien met 5 procent naar 8,46 miljard euro. Dat blijkt uit de jaarcijfers die ABN woensdagochtend presenteerde.

Dat de winst over heel 2015 flink stijgt komt volgens topman Gerrit Zalm voor een belangrijk deel doordat ABN Amro veel minder aan de stroppenpot slechte leningen hoefde toe te voegen. Dat bedrag halveerde ruimschoots naar zo’n 500 miljoen euro.

En dat heeft weer te maken met de aantrekkende economie, aldus Zalm. Hij somde een „keten van gunstige binnenlandse omstandigheden” op: economische groei van 2 procent, aantrekkende woningmarkt, relatief weinig overheidsbezuinigingen, stijgende lonen, stijgende werkgelegenheid. Nogal relevant, aangezien ABN zo’n 80 procent van de omzet van de Nederlandse markt haalt.

Dit alles is ook goed nieuws voor de schatkist. ABN keert in 2015 81 cent dividend per aandeel uit (764 miljoen euro) en daarvan stroomt het meeste naar de grootaandeelhouder: de staat.

Ongunstig

Tegelijkertijd blijkt uit de cijfers dat het vierde kwartaal van 2015 het slechtste van het jaar was voor ABN Amro. Ten opzichte van het slotkwartaal van 2014 valt de winst van 272 miljoen euro, eenderde lager uit.

ABN wijt die winstval aan een stijging van wettelijke heffingen zoals de bankenbelasting van bijna 100 miljoen euro. Daarnaast heeft ABN Amro eenmalige voorzieningen getroffen voor twee pijnlijke kwesties.

Het gaat om een schadevergoeding voor hypotheekhouders die recentelijk een rechtszaak tegen ABN wonnen omdat de bank hun hypotheekrente ten onrechte zou hebben verhoogd. ABN Amro heeft in die zaak hoger beroep aangetekend. Ook heeft ABN een bedrag gereserveerd voor de compensatie van maximaal 4.500 klanten in het midden- en kleinbedrijf die het onnodige rentederivaten verkocht. ABN Amro wil de hoogte van de voorzieningen niet melden.

De bank ondervindt last van de extreem lage rentestand, aldus Zalm. De rente-inkomsten van 1,5 miljard euro in het vierde kwartaal waren 8 procent lager dan het vierde kwartaal in 2014. Zalm was woensdag kritisch over het beleid van de ECB dat voor deze lage rentestand zorgt en vroeg zich hardop af wat de effectiviteit van het verder verlagen van rentes is.

Ook de recente daling van de aandelenkoersen van Europese banken plaatste hij deels in dat licht. De koers van ABN daalde sinds begin dit jaar met ruim 15 procent en staat nu lager dan bij het beursdebuut in november. Na de bekendmaking van de cijfers verloor het aandeel vanochtend zo’n 2 procent van de waarde.