Gelegenheidsvader en -zoon op de vlucht

Mediterranea is niet de eerste film over vluchtelingen die de Middellandse Zee oversteken en het zal voorlopig de laatste niet zijn. En ze moeten gemaakt blijven worden en we moeten ze blijven bekijken. Als er een moment is waarop film een echte rol kon spelen, dan is het nu, in de vluchtelingencrisis.

De debuterende Italiaans-Amerikaanse regisseur Jonas Carpignano doet dat slim: Mediterranea lijkt zowel een documentaire als een thriller en het is misschien wel daardoor dat zijn twee hoofdpersonen Ayiva en Abas zo tot leven komen. Hij volgt ze van Burkina Faso tot Italië, een gelegenheidsvader en -zoon. De één een familieman, die huilt als hij zijn zuster en dochtertje via Skype gelukkiger ziet zijn dan hij zelf is in zijn beloofde land. De ander heeft een onduidelijker motief. Misschien is hij alleen maar op de vlucht omdat hij jong is en het ergens anders beter wil hebben en niet genoeg geld heeft voor een jaartje backpacken in Thailand. Het maakt hem, en vooral je eigen reacties op hem als toeschouwer, des te interessanter.

Toen de film vorig jaar in Cannes in première ging, kwamen de bootjes met vluchtelingen een paar honderd kilometer verderop aan wal. Dat verklaart waarop de Amerikaanse pers de film als zo’n eyeopener ervoer. Driekwart jaar later, in Europa, heeft hij een andere functie. Dit is geen film over anderen, maar over onszelf. Over hoe wij kijken.