Geen ervaring, ingreep weg

Medisch specialisten moeten van de overheid hun routine op peil houden. Dit gebeurt te weinig bij risicovolle maagoperaties.

Meer dan de helft van de ziekenhuizen die risicovolle maagoperaties bij kankerpatiënten uitvoeren, heeft te weinig ervaring met die ingreep. Dit blijkt uit een analyse van de normen voor acht (kanker)operaties door medisch statistiekenbureau MediQuest.

Medisch specialisten moeten van de overheid hun routine op peil houden voor complexe operaties; dit zou de kwaliteit van de zorg verbeteren. Van de 27 ziekenhuizen die maagkankeroperaties uitvoeren, haalden in 2014 14 de norm daarvoor niet.

Opvallend is dat bij andere risicovolle operaties die MediQuest onderzocht vrijwel geen enkel ziekenhuis meer kampte met gebrek aan ervaring. Een ziekenhuis moet een gedeeltelijke verwijdering van de alvleesklier bijvoorbeeld twintig keer per jaar uitvoeren, anders moet het deze operatie afstoten. In 2010 zaten twaalf ziekenhuizen onder deze norm, nu is dat er nog maar één.

Voor specialistische aorta-operaties, maagverkleiningen en het gedeeltelijk verwijderen van blaas, alvleesklier, slokdarm, long en prostaat geldt ook dat de ‘volumenormen’ ertoe leiden dat chirurgen de laatste jaren geroutineerder zijn geworden. De normen worden opgesteld door de beroepsgroepen zelf, op verzoek van het ministerie.

Michel Wouters, chirurg en bestuurslid van de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde (NVvH), bevestigt dat de maagkankeroperaties achterblijven bij andere ingrepen. Volumenormen voor gedeeltelijke maagverwijdering werden in 2011 door de beroepsgroep ingevoerd, en drie jaar geleden verhoogd tot twintig operaties per jaar, per ziekenhuis. Na die verhoging stootte in één keer tweederde van alle circa negentig ziekenhuizen de operatie af.

Van de ziekenhuizen die overbleven, haalt dus weer een groot deel de norm niet. Zij spreken met de NVvH af dat ze de operatie afstoten als ze nog een keer de norm niet halen.

Wouters: „Het is belangrijk dat een team op elkaar is ingespeeld, tijdens operatie, voorbereiding en nazorg. Er kunnen complicaties optreden, dan moet je weten wat je als team moet doen. Natuurlijk moet de specialist zijn ervaring met de operatie bijhouden, maar dat het team als geheel ervaring heeft met het hele proces is net zo belangrijk.” Voor patiënten betekent de centralisering vaak dat ze verder moeten reizen voor een operatie.