Dertien vragen over het einde van V&D

V&D is definitief failliet. De winkels gaan nooit meer open en 8.000 werknemers zijn hun baan kwijt. Dertien vragen en antwoorden.

Topman John van der Ent verlaat het hoofdkantoor van V&D. ANP / Remko de Waal

1| Kan ik nu echt nooit meer een V&D inlopen?

Nee. Na 129 jaar houdt Vroom & Dreesmann op te bestaan. De 8.000 werknemers van de warenhuizen en de inpandige La Place-restaurants raken definitief hun baan kwijt.

2| Waarom is de overname door CoolCat-eigenaar Roland Kahn mislukt?

De financiering kwam niet rond. De ING-bank was de enige bank die Kahn (63) wilde financieren, maar dan moest Kahn zelf ook substantieel investeren. Maar er werd geen overeenstemming bereikt over hoeveel eigen geld hij dan moest meebrengen. Aanvankelijk leek ING bereid 75 miljoen euro beschikbaar te stellen, later stelde de bank dit bij naar 40 miljoen euro, zeggen ingewijden. Dat betekende dat Kahn zelf 110 miljoen euro moest neertellen. Hijzelf zou tientallen miljoenen minder in gedachten hebben gehad. Bronnen rond de onderhandelingen noemen verschillende bedragen: 50 miljoen en 75 miljoen euro. Hoe dan ook was het verschil onoverbrugbaar.

3| Hebben de betrokkenen er wel alles aan gedaan?

Daar lijkt het wel op. Kahn wilde met circa 45 van de 62 filialen verder. Wekenlang werkten alle betrokken partijen aan een doorstart: de curatoren, Kahn, zijn huisbank ING, de verhuurders van de winkelpanden, het management van V&D, supermarktketen Jumbo. Zelfs het ministerie van Economische Zaken wilde eventueel garant staan voor de helft van het bankkrediet. Niemand geeft elkaar nu ook de schuld van het mislukken van de overname.

V&D had veel verschillende eigenaren over de jaren:

4| Wat gebeurt er met de vestigingen van V&D?

Dat beslissen de eigenaren van de panden. De winkels zijn in handen van tientallen partijen, die ieder weer eigen investeerders achter zich hebben, zoals pensioenfondsen of andere institutionele beleggers. Een groot aantal verhuurders koos voor Kahn en besloot exclusief met hem te onderhandelen. Dat vervalt nu, waardoor de weg vrij is voor andere belangstellenden. Behalve Kahn heeft ook het Canadese retailbedrijf Hudson’s Bay Company (HBC) interesse getoond in tientallen aantrekkelijke V&D-locaties.

5| Wat is het verschil tussen het plan van Kahn en dat van Hudson Bay’s?

Kahn wilde doorgaan met V&D, de Canadezen niet. Zij willen alleen het onroerend goed. Bij Kahn zoden de winkels van V&D korte tijd dichtgaan, bij Hudson zeker een à twee jaar grondig voor een grondige verbouwing. In die periode zouden de eigenaren geen huur ontvangen. Kahn wilde door met (een deel van) het personeel, Hudson’s niet.

6| Wat wil Hudson’s Bay dan wel?

Hudson’s Bay wil in Nederland zo’n zestig winkels openen en een van de grotere warenhuizen worden. Ingewijden zeggen tegen NRC dat Hudson’s Bay geïnteresseerd is in ten minste dertig V&D-panden, op aantrekkelijke locaties. Volgens diverse media komen er dan warenhuizen van Galeria Inno (die nu al in België bestaan) en Saks Fifth Avenue.

De Canadezen willen hun plannen ook doorzetten als zij de V&D-locaties niet kunnen krijgen. De geplande omzet voor de Nederlandse markt is 1 miljard euro per jaar. Met de komst van de nieuwe warenhuizen wil het bedrijf op termijn zeven- tot negenduizend banen creëren. De warenhuizen waarmee Hudson’s Bay Nederland wil veroveren, zijn luxer en modieuzer dan de huidige V&D-winkels. In de winkels worden bijvoorbeeld de merken Calvin Klein en Tommy Hilfiger verkocht. Ook luxe handtassen en dure schoenen behoren tot het assortiment. Saks-winkels zullen met drie- tot vijfduizend vierkante meter kleiner zijn dan de Galeria Inno’s, die tien- tot vijftigduizend vierkante meter beslaan.

Alle vestigingen van V&D in Nederland:

7| Wat gebeurt er met de restaurants van La Place?

Alle losstaande vestigingen worden overgenomen door supermarktketen Jumbo. Nu V&D geen doorstart maakt, is onduidelijk wat er de inpandige vestigingen gaat gebeuren. Hudson’s Bay heeft eerder laten weten open te staan voor samenwerking met La Place en dus met Jumbo. La Place was goed voor een kwart van de totale V&D-omzet en, in tegenstelling tot de warenhuizen, wél winstgevend. Iedere dag dat de restaurants open zijn, maken ze zo’n 350.000 euro winst. Ingewijden zeggen tegen NRC dat de Brabantse supermarktketen 48 miljoen euro heeft betaald. Dat was de „grote klapper” voor de boedel.

Hier vind je La Place dus ook:

8| Wat gebeurt er met de werknemers?

Die zijn hun baan definitief kwijt. De rechtbank in Amsterdam heeft V&D op 31 december failliet verklaard en toen hebben de curatoren direct ontslag aangevraagd voor de 10.300 werknemers. De salarissen – in totaal 9 miljoen euro per maand – werden zes weken (tot vandaag) doorbetaald door het UWV. Nu komt het personeel in de WW.

9| En wat gebeurt er met de inboedel?

Die wordt nu geïnventariseerd door een deel van de werknemers van V&D. Daarna volgt een grote opheffingsuitverkoop via een veiling, waarschijnlijk door het grote veilinghuis Troostwijk. Die deed dat eerder voor de circa zeventig Miss Etam-winkels. Bij de Miss Etam-winkels was het niet mogelijk bijvoorbeeld losse paspoppen te kopen. Bieders kochten de inventaris van de hele winkel. Troostwijk krijgt een vast percentage van de verkoopprijs. In Nederland is dat 16 procent.

10| Wat wilde de directie van V&D zelf?

Die had de voorkeur aan een scenario waarbij het huidige V&D blijft bestaan - weliswaar met de helft van de 62 winkels - maar inclusief restaurantketen La Place. Maar nu het bedrijf officieel failliet is verklaard, heeft de directie niets meer te zeggen.

11| Hoe zit het met de leveranciers van V&D?

Leveranciers met een kredietverzekering krijgen hun schade uitbetaald nu V&D failliet is verklaard. Een kredietverzekering dekt het risico af wanneer een winkel failliet gaat (of wanneer de surseance van betaling langer dan zes maanden duurt). Het is onduidelijk hoeveel leveranciers van V&D zo’n kredietverzekering hebben afgesloten. Atradius, de grootste kredietverzekeraar van Nederland, wilde die vraag onlangs niet beantwoorden. Een ingewijde zei dat veel V&D-leveranciers die voorheen geen kredietverzekering hadden, er na alle gedoe van vorig jaar – waarbij V&D ternauwernood aan een faillissement ontsnapte – alsnog één hebben afgesloten.

12| Waarom had V&D het ook alweer niet gered?

Dat lag aan een paar zaken, zei V&D zelf. Door de “Indian summer” bleef de omzet enorm achter, schreef het bedrijf in een persbericht. Advocaat Van Andel: “Winterkleding móét in november en december verkocht worden, in januari begint de uitverkoop al. Maar mensen zaten op het terras.” Ook door het faillissement van Dixons, verantwoordelijk voor de elektronicaverkopen in de warenhuizen liep V&D in november en december 35 miljoen euro mis. Daardoor ontstond een groot gat in de begroting.

13| Klopt die verklaring?

Te koud, te warm, te nat, te glad, het ligt altijd aan het weer. Maar wat is nou goed weer voor kleding- en schoenenverkoop? “Vrouwen bloot, handel dood”, zegt Sander van Golberdinge, directeur van Retail Nederland. Bij strandweer verkoop je weinig. Net zoals bij extreem slecht weer. “Een paar jaar geleden was het vlak voor de feestdagen glad, met veel sneeuw. Dat merk je in de verkoop.” Maar dat zijn kleine invloeden. Wat het belangrijkst is, is dat het weer zich voorspelbaar gedraagt. “Echt vier seizoenen, waarin je je verschillend kleedt.” De productietijd en levertijd van schoenen en kleding is immers een paar maanden, zegt hij. Snel aanpassen op een onverwacht zachte winter kan niet.

Je hoort nooit ondernemers met wie het goed gaat, mopperen op het weer, zegt merk- en retail-deskundige Sabien Duetz. Wat winkeliers moeten doen, is hun omzet er niet zo afhankelijk van maken, vindt ze. Winkels moeten niet de rekken volhangen met zware winterjassen en dikgebreide truien. “Kijk naar Cos en &Other Stories. Die doen dat ook niet. Waarom staan er snowboots in augustus in de etalage, als de mussen dood van het dak vallen?”

Dit is een aangepaste versie van een artikel dat eerder op nrc.nl verscheen.