Turkije wil grondoperatie beginnen in Syrië

Het land zegt dat het onmogelijk is de oorlog anders te stoppen. Eerder zei Saoedi-Arabië al grondtroepen te willen sturen.

Turkse tanks in de buurt van de Syrische grens.
Turkse tanks in de buurt van de Syrische grens. Foto Bulent Kilic / AFP

Turkije pleit voor een grondoperatie in Syrië om een veilige haven van 10 kilometer te creëren voor vluchtelingen. Het vraagt zijn bondgenoten om daaraan deel te nemen. “Als er consensus is, zal Turkije deelnemen”, zei een regeringsfunctionaris. “Turkije gaat niet unilateraal opereren, maar zonder grondoperatie is het niet mogelijk deze oorlog te stoppen.”

Turkije zegt de steun te hebben van de Duitse bondskanselier Angela Merkel, die maandag tegen een Duitse krant zei dat ze voor een no-fly zone in Syrië is, die als veilige haven kan dienen voor vluchtelingen. “Het zou nuttig zijn als er een gebied was waar geen van de strijdende partijen aanvallen kan uitvoeren – dus een soort no-fly zone.”

Maar een voor een no-fly zone zou ook de steun van de Verenigde Staten zijn, en die hebben het sturen van grote aantallen grondtroepen tot nu toe uitgesloten. Want een grootschalige grondoperatie kent grote risico’s, waaronder een directe confrontatie tussen NAVO-lid Turkije en Rusland. Wel heeft de Amerikaanse minister van Defensie Ash Carter onlangs gepleit voor de instelling een no-fly zone.

Aleppo

De oproep van Turkije heeft niet alleen te maken met het indammen van de vluchtelingenstroom, maar ook met het offensief van het Syrische regime rond Aleppo, dat wordt ondersteund door strijders van Hezbollah, Iraanse troepen en Russische bombardementen. De afgelopen weken hebben troepen van het regime flinke vorderingen gemaakt, waardoor tienduizenden mensen naar de Turkse grens zijn gevlucht.

Aleppo, dat voor de helft in handen is van de rebellen, is nu vrijwel omsingeld. Het regime zegt dat het doel is om de stad te heroveren en de grens met Turkije af te sluiten, die fungeert als de belangrijkste aanvoerroute voor wapens en goederen naar rebellengebied.

In het kielzog van het regeringsoffensief hebben de Syrische Koerden terrein veroverd. Dit heeft tot grote bezorgdheid geleid in Turkije, die de Syrisch-Koerdische partij PYD beschouwt als een terroristische organisatie. Turkije heeft de afgelopen dagen stellingen van de Syrische Koerden beschoten vanaf Turks grondgebied. Dit leidt tot frictie met de VS, die de Syrische Koerden zien als de effectiefste tegenstander van de terreurgroep Islamitische Staat (IS).

PYD

“De PYD is een legioen betaalde huurlingen van Rusland, met als prioriteit om Turkije te schaden”, zei de Turkse premier Davutoglu dinsdag. De PYD heeft niet alleen goede relaties met de VS, maar ook met Rusland. Vorige week opende de partij een kantoor in Moskou.

Niet alleen Turkije dringt aan op een grondoperatie. Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein hebben eerder al aangeboden om grondtroepen naar Syrië te sturen voor de strijd tegen IS, mits de VS de leiding nemen. Dit lijkt echter een voorwendsel voor een operatie om de rebellen te steunen.

De Arabische krant Asharq al-Aswat meldt dat Saoedi-Arabië en Turkije al een gezamenlijk commandocentrum hebben opgezet ter voorbereiding van een mogelijke grondoperatie. De Emiraten zouden ook vliegtuigen hebben gestuurd naar de Turkse luchtmachtbasis Incirlik, in navolging van de Saoediërs.

De Syrische president Assad waarschuwt Turkije en Saoedi-Arabië dat een grondoperatie “wereldwijde repercussies” zal hebben en “geen picknick” zal zijn.