Senaat neemt nog geen besluit over klokkenluiderskwestie

Het Huis moet betere rechtsbescherming bieden aan mensen die misstanden melden.

Pieter van Vollenhoven komt aan op het Binnenhof op deze foto uit 2014. Hij was de adviseur voor het initiatiefvoorstel Wet Huis voor Klokkenluiders. Foto Bart Maat/ANP

De Eerste Kamer heeft tegen de verwachting in nog geen besluit genomen over een op te richten Huis voor Klokkenluiders, dat betere rechtsbescherming moet bieden aan mensen die misstanden melden.

De Tweede Kamer stemde in 2013 al in met het voorstel. De initiatiefnemers - Tweede Kamerleden van zeven partijen: PvdA, SP, D66, ChristenUnie, GroenLinks, Partij voor de Dieren en 50Plus – legden vorige week een sterk aangepaste vorm van hun plan voor aan de Eerste Kamer.

Dinsdag bleek dat de Eerste Kamer eerst meer duidelijkheid wil hebben over de positie van zzp’ers, vrijwilligers en stagiairs, schrijft persbureau ANP.  Ook wil de senaat weten hoe klokkenluiders behandeld worden die zelf betrokken zijn bij de misstand die ze aangeven. Het debat gaat op 1 maart verder.

Als het Huis er komt, mag het zowel bij bedrijven als in de publieke sector onderzoek naar misstanden gaan doen. De meldingen van misstanden moeten het individuele belang overstijgen om navolging van het Huis te krijgen – een arbeidsconflict valt daar bijvoorbeeld niet onder. Gevaar voor de volksgezondheid, voor de veiligheid van personen of voor het milieu zijn wel misstanden, net als fraude of corruptie binnen een onderneming.

Bescherming

Wie straks als werknemer melding doet van een vermeende misstand, weet zich beschermd met wat in de wet een benadelingsverbod heet. Een werkgever mag volgens de nieuwe regels een werknemer die „te goeder trouw en naar behoren” het vermoeden van een misstand meldt, niet benadelen tijdens of na de behandeling van zijn klacht. Voor die rechtsbescherming maakt het niet uit of de melding intern bij de organisatie zelf is gedaan, bij de betrokken toezichthouder of al meteen bij het Huis voor Klokkenluiders.

De senaat ontdekte ook in het al aangepaste wetsvoorstel nog een andere fout. De afdeling onderzoek van het Huis moet volgens de wet aan de melder én diens werkgever melden dat er géén onderzoek komt. Dat is vreemd en werpt juist een drempel op om mogelijke misstanden te melden, zagen de senatoren. Zo’n verplichting tot melding als het niet tot een onderzoek komt, kan bij de werkgever juist wrevel of achterdocht naar de werknemer toe wekken.

    • Frank Huiskamp
    • Annemarie Kas