Opinie

Dubbele moord (1)

Op je 19de veroordeeld worden tot tweemaal levenslang voor een dubbele moord, en nu bijna dertig jaar in een Amerikaanse gevangenis zitten, zonder uitzicht op vrijlating – hoe ondergaat een mens dat? Het drie pagina’s lange antwoord las ik zondag in de Süddeutsche Zeitung. Redactrice Karin Steinberger gaf inzage in de brieven die de veroordeelde man haar sinds 2006 stuurt.

Hij heet Jens Söring en is de zoon van een Duitse diplomaat. Aan de universiteit van Virginia leerde hij in 1984 de twee jaar oudere Elizabeth Haysom kennen, de enige dochter van de vermogende Zuid-Afrikaanse staalbaron Derek Haysom en zijn vrouw Nancy.

Söring, een uitstekende student, was diep onder de indruk van de mooie, arrogante Elizabeth, die een poos op een Zwitserse kostschool had gezeten. Ze overweldigde hem met haar bizarre verhalen: ze zou seksueel misbruikt zijn door haar moeder en verkracht op haar kostschool, ze had met een vriendin door Europa gezworven en ze wilde nu van haar drugsverslaving afkomen.

Op 30 maart 1985 werden Haysom en zijn vrouw vermoord gevonden in hun huis in Lynchburg (!), Virginia. De slachtoffers waren bijna onthoofd en hun lichamen overdekt met steekwonden. Een gruwelijke, Manson-achtige slachting.

Aanvankelijk werden Elizabeth en haar Duitse vriend niet verdacht, ze leken een alibi te hebben. Daarin kwam verandering toen ze naar Engeland vertrokken en betrapt werden op geknoei met valse cheques. Enkele Amerikaanse opsporingsambtenaren reisden naar Engeland en ondervroegen het tweetal.

Elizabeth bekende de moorden, maar trok haar bekentenis vervolgens in en beschuldigde haar vriend Jens. Die bekende ook schuld: hij zou de ouders vermoord hebben omdat ze hem geen geschikte vriend vonden. Maar ook hij trok zijn bekentenis in. Hij beweerde dat hij de schuld volgens afspraak op zich had genomen, omdat hij dacht als diplomatenzoon een bepaalde immuniteit te genieten. Zijn vriendin zou in de VS de doodstraf hebben gekregen, maar hij kon eraf komen met een paar jaar jeugdgevangenis in Duitsland.

Maar hij bleek verkeerd geïnformeerd: ook hem wachtte in de VS de doodstraf. Hij ontkwam eraan dankzij de Britten, die hem alleen aan de VS wilden uitleveren als er geen doodstraf op volgde. In plaats daarvan kreeg hij in de VS tweemaal levenslang en zijn vriendin als aanstichter 90 jaar. Ze zitten nu beiden in Virginia gevangen, op een afstand van 56 kilometer van elkaar. Ze hebben al tientallen jaren geen contact meer met elkaar.

Ja, een verbijsterende moordzaak. Er is veel over geschreven in de VS en vooral in Duitsland. De beste reconstructie is die van Nathan Heller in The New Yorker van 9 november 2015 onder de titel Blood Ties. Uit zijn verhaal blijkt dat er weinig technisch bewijs tegen Söring was; zonder zijn bekentenis zou hij vermoedelijk niet veroordeeld zijn.

Ook Heller komt er niet uit. Was Söring het slachtoffer van zijn goede bedoelingen met Elizabeth en had zij hem erin geluisd? Volgens Söring had Elizabeth na de moorden tegen hem gezegd: „Ik heb mijn ouders vermoord, het kwam door de drugs, maar ze verdienden het toch.” Heeft Elizabeth het inderdaad gedaan, eventueel met hulp van een onbekende, heeft Söring het in z’n eentje gedaan of/en zijn ze toch samen schuldig?

Morgen: de brieven van Söring aan Karin Steinberger.

Lees ook deel twee: Dubbele moord (2)