Na een decennium in de luwte kriebelt het niet meer bij Hennie

Hennie Spijkerman (65) is de loyale assistent van Frank de Boer bij Ajax. Zondag beleefde hij zijn tweede duel als hoofdcoach in tien jaar. „Laat mij maar werken op de achtergrond.”

Foto

Een van de laatste keren dat Hennie Spijkerman in de schijnwerpers stond was een avond in het Rotterdam om snel te vergeten. Januari 2010. Vlak nadat hij door Ajax was aangesteld bij satellietclub HFC Haarlem leed zijn nieuwe ploeg een kansloze 2-0 nederlaag bij Excelsior. Na jaren in het scoutingapparaat bij Ajax wilde Spijkerman weer graag op het veld staan en Haarlem zocht een trainer die de rust kon laten wederkeren. De perfecte match.

Helaas voor Spijkerman duurde zijn avontuur slechts één wedstrijd. Drie dagen na het duel met Excelsior ging Haarlem alsnog failliet en keerde hij terug in zijn achtergrondrol bij Ajax. Terug in de luwte.

Tot op een winterse zondagmiddag in Groningen. De schijnwerpers waren weer gericht op de man die Ajax’ zieke hoofdtrainer Frank de Boer moest vervangen tegen FC Groningen. Spijkerman, inmiddels vijf jaar assistent-trainer bij de hoofdmacht, werd zondagochtend gebeld door De Boer. De trainer vroeg hem naar zijn hotelkamer te komen – Ajax overnacht altijd in Groningen – en zei dat het niks zou worden. „Hij was al vanaf donderdag ziek en het werd moeilijker en moeilijker”, aldus Spijkerman. „Neem jij het over, zei hij. Vervolgens wenste hij me succes en dat hebben we gehad.”

Dankbaar

Ajax won met 2-1, door doelpunten van Anwar El Ghazi en Lasse Schöne. „Het Hennie Spijkerman-effect”, zei aanvoerder Davy Klaassen na afloop bij Fox Sports. Grapje natuurlijk. Want als er één iemand is aan wie zo’n effect niet is besteed, is het wel Hennie Spijkerman. De Boers trouwe metgezel zonder geldingsdrang. Even loyaal als bescheiden. En vooral: dankbaar. Omdat hij samenwerkt met grote spelers van weleer.

„Dennis Bergkamp en Frank de Boer hebben alles meegemaakt in de top. Ik heb niks. Nou ja, niks. Ik heb in elk geval niet op zo’n hoog niveau gespeeld. Maar ik heb wel 35 jaar ervaring als trainer”, zei hij drie jaar geleden in de Volkskrant. Terwijl artiest Bergkamp furore maakte bij Arsenal en De Boer de top bereikte als verdediger bij FC Barcelona, keepte Spijkerman enkele tientallen duels in het profvoetbal bij Go Ahead Eagles en PEC Zwolle. Daarna bouwde hij stap voor stap een carrière als trainer op. Hoogtepunt: twee seizoenen eredivisie met PEC Zwolle. De club waar hij misschien wel het plezier in het vak als hoofdtrainer verloor.

Het was in januari 2006 geweest, toen bij PEC eenzelfde probleem de kop opstak als onlangs bij Feyenoord: bedreigingen door supporters. Net als bij Michiel Kramer en Marko Vejinovic stonden ze ook bij Spijkerman in de tuin. Zijn auto werd ondergekotst, zijn tuin zat onder het toiletpapier en om drie uur ’s nachts stonden ze schreeuwend in zijn tuin. Zijn vrouw durfde niet eens meer bij het raam te zitten, terwijl zijn zoon uit angst 112 belde. Voor Spijkerman was de maat vol: hij zegde zijn baan op. Ook omdat hij zelf niet meer de straat op durfde.

Tevreden assistent

In de tien jaar erna werd Spijkerman een tevreden assistent. De wonden heelden in de schaduw van het grote Ajax, waar hij werd binnengehaald voor zijn ervaring en kennis. Toen Frank de Boer vanuit de jeugd naar het eerste elftal werd geparachuteerd, wist de clubleiding precies wie hem daarbij kon helpen. Spijkerman werd zijn klankbord en remde hem soms af. Dat moest wel. Bij De Boer was de boog altijd gespannen. „Doseer”, zei Spijkerman dan. De voormalige trainer van PEC noemt zichzelf terughoudend, maar pakt de ruimte die hij krijgt.

In hoeverre hij in Groningen de leiding had? Daar moesten journalisten niet te veel van verwachten. De wedstrijdvoorbereiding was de afgelopen week al in gang gezet en hij hoefde alleen nog de afsluitende bespreking te houden. „Verder was het allemaal vrij simpel”, zei Spijkerman.

Wat hij even later zei, kenmerkte misschien wel het wezen van de loyale assistent. Nee, het vak van hoofdtrainer kriebelt niet meer. „Ik ben 65 en het werk wat ik nu doe is me op het lijf geschreven. Laat mij maar werken op de achtergrond. Dat is het beste voor mij en Ajax.” Hij en Frank de Boer hadden ook niet meer ge-sms’t tijdens de wedstrijd. Waarom zou hij? Een trainer met decennia ervaring hoef je niks meer te vertellen.