Je smartphone gebruiken - is dat nou echt zo slecht voor je gezondheid?

De houding die je aanneemt als je naar je telefoonscherm kijkt kan schadelijker zijn dan je denkt. Zo kan het leiden tot een scala aan negatieve gevoelens en eventuele lichamelijke klachten.

Foto iStock

Gezellig is het sowieso niet, de hele dag naar je smartphone staren. Maar naast dat het niet bevorderend is voor je sociale leven, veroorzaakt de houding die we aannemen bij het kijken naar onze telefoon een scala aan negatieve gevoelens en eventuele lichamelijke klachten.

Tenminste, dat beweren verschillende onderzoekers. De iHunch, noemen sommigen het. Ook wel: de iPosture, of de text neck. De gebochelde, onnatuurlijke lichaamsstand bij het vasthouden van een smartphone. Wat doet het met je, en is het echt zo erg? Drie vragen.

1. Waarom is veel kijken naar je smartphone slecht?

Loop je een vergadering in, laat je iPhone dan maar even in je zak zitten. Want alleen al het kijken naar je smartphone maakt je minder assertief en zelfverzekerd, beweren universitair hoofddocent Amy Cuddy van Harvard Business School en de Nederlandse Maarten W. Bos. Zij publiceerden een onderzoek over het effect van gadgets op ons gedrag. Proefpersonen moesten een aantal opdrachten volbrengen op een iPod touch (ter grootte van een smartphone), iPad, Macbook of een iMac.

Deze opdrachten waren na vijf minuten afgelopen, maar de onderzoekers bleven bewust weg. Zij keken naar hoe lang de proefpersonen erover deden om zelf op te staan en weg te lopen uit de onderzoeksruimte. Wat bleek? Hoe kleiner de gadget, hoe minder snel de deelnemers aan het onderzoek het aandurfden om gewoon weg te gaan.

Want, zo schrijft Cuddy in The New York Times, je lichaamshouding is van invloed op hoe je je voelt:

“The smaller the device, the more you must contract your body to use it, and the more shrunken and inward your posture, the more submissive you are likely to become.”

Maar er is meer. Cuddy wijst in The New York Times op eerder onderzoek waarin verschillen worden gemeten tussen mensen die een test maken met een gebochelde houding, en mensen die rechtop zitten. De resultaten: de eerstgenoemden hadden na de test duidelijk minder zelfvertrouwen, meer angst en (uit ander onderzoek) de neiging om vooral het negatieve te herinneren.

Oftewel, concludeert Cuddy: je iPhone verpest niet alleen je houding, maar óók je humeur.

2. Is het echt zo erg?

Rustig aan: je hoeft niet meteen je nieuwe Samsung in de prullenbak te smijten. Het onderzoek waar Cuddy naar verwijst over het hebben van minder zelfvertrouwen, meer angst en het negatieve herinneren gaat over het effect van een slungelige, gebochelde houding. Dat is niet per se hetzelfde als naar je smartphone kijken.

Verder heeft Roeland Voskens, docent sociale psychologie aan de UvA, zo zijn twijfels bij het eigen onderzoek van Cuddy en Bos. “Voor mij is niet duidelijk of dat de resultaten die gevonden zijn komen door de verschillende houdingen, of door verschillen tussen de apparaten die niet gerelateerd zijn aan houding. Denk aan snelheid, gebruikersgemak, bekendheid of ervaring.”

Máár: dat wil niet zeggen dat het effect er in het geheel niet is. Het idee van embodiment - dat je lichaamshouding samenhangt met hoe je je voelt - bestaat wel degelijk en is in tal van onderzoeken aangewezen, zegt ook hoogleraar sociale psychologie aan Radboud Universiteit Roos Vonk.

“Het negatieve effect van een smartphone kan ik me wel voorstellen. In het Engels spreken ze van een slumping posture, een typerende houding van depressieve mensen. De schouders laag, een beetje in elkaar gezakt - als je zo staat, ga je je ook slechter voelen dan in een opgewekte houding. Met smartphones heb je die slechte houding ook een beetje. Vooral als de apparaten kleiner zijn.”

3. Wat kun je eraan doen?

Dus: een slumping posture is sowieso niet goed voor je, maar of dit door te trekken is naar smartphonegebruik staat niet 100 procent vast. Wel kun je door je aan wat simpele tips te houden eventuele negatieve gevolgen voorkomen.