Opinie

Boosheid is geen macht

De burgeroorlog in Syrië ontwikkelt zich met de dag verder tot een groot internationaal conflict, ook na het akkoord in München. De partijen hebben nog een week om elkaar af te slachten. Het publiek is er via de media praktisch dagelijks getuige van, maar gedraagt zich alsof het drama zich op een andere planeet afspeelt. In bijna vijf jaar zijn er 470.000 doden gevallen en 1,9 miljoen mensen gewond geraakt. Een ongeteld aantal vluchtelingen heeft West-Europa bereikt en hier in sommige landen het begin van een politieke crisis veroorzaakt. Een vredesconferentie in Genève is mislukt. Het vervolg in München zal misschien resultaat hebben. Dat weten we over een week. Intussen is Aleppo door de Russische luchtmacht in een puinhoop veranderd. Worden daarmee ook de terroristen van IS verslagen, althans verzwakt? Dat weet niemand.

Wel zeker is dat de toegenomen druk internationale gevolgen heeft. In feite is de NAVO in Midden- en Oost-Europa met een remobilisatie bezig. Secretaris-generaal Stoltenberg wil de infrastructuur in deze landen verbeteren en er oefeningen houden. De Amerikaanse regering meldde de militaire uitgaven voor dit gebied te verviervoudigen, naar 3,4 miljard dollar, een bedrag dat aan de Koude Oorlog doet denken. Is daar reden voor? De Russen zijn actief in Syrië en aan de Europese oostgrens is voorlopig alles rustig. Weten ze in Washington en bij de NAVO meer van de Russische plannen dan de Europese burgers?

In ieder geval krijgt Washington veel kritiek van Europese bondgenoten op zijn relatief passieve houding in het Syrische conflict. Een van de oorzaken daarvan ligt in de uiteenlopende standpunten van Turkije en Amerika tegenover de Koerden. De Turken zien de Koerdische PKK als een terroristische organisatie, Amerika en de NAVO als een waardevolle bondgenoot tegen IS. Erdogan vraagt zich af aan welke kant Amerika staat: Turkije of de PKK. De andere oorzaak is de begrijpelijke huiver van Obama om zich met grondtroepen in het conflict te mengen.

Na vijf jaar burgeroorlog wordt het langzamerhand bevestigd: de chaos is besmettelijk en terwijl de humanitaire ramp zich onbedaarlijk uitbreidt, is er geen macht ter wereld die er een remmende invloed op kan uitoefenen. Onder deze omstandigheden zullen Nederlandse F16’s uit Irak naar Syrië verhuizen. Vijftien jaar ervaring, van Afghanistan tot de Syrische slagvelden, leert dat je met bommen gooien geen vrede sticht en alleen puinhopen en vluchtelingen produceert, maar kennelijk is het gezamenlijk strategisch brein van het Westen voor deze waarheid niet ontvankelijk. De verhuizing heeft hier geen noemenswaardige publieke discussie veroorzaakt.

Waarover kunnen we ons dan nog wel opwinden? De heer Wilders zei onlangs dat als hij door een kogel zou worden getroffen, op de zijkant ervan PvdA zou staan. Willem den Hertog, lid van die partij uit Katwijk, pikte het niet. Van het dankbare Nederlandse volk zou de tekst op de kogel zijn, liet hij via Twitter weten. Deze politieke discussie veroorzaakte het gebruikelijke kabaal in de sociale media.

Terug naar de toestand in de rest van de wereld. Donald Trump won met grote meerderheid de voorverkiezingen in New Hampshire. Hij vertegenwoordigt een ander soort provincialisme. Hij wil Amerika hermetisch afsluiten van de vreemdelingen, moslims en Mexicanen, en de natie weer groot maken, het machtigste land op aarde. De tijd dat dit mogelijk was is ook voorbij, maar de boze Amerikaan – op zijn manier even boos als de Nederlander, de Duitser, de Fransman – laat zich door een redelijke argumentatie niet meer overtuigen. Het Westen is op weg een boze voormalige wereldmacht te worden.