‘Paniek op beurzen gevolg wanbeleid centrale banken’

Het pompen van geld in de economie is zinloos als niemand dat geld wil hebben. Het vergroot de kans op een depressie, zegt econoom Koo.

Het door de centrale banken van de VS en de eurozone opkopen van honderden miljarden aan staatsleningen om geld in de economie te pompen is ‘stupide en gevaarlijk’. Dit zegt econoom Richard Koo in een vraaggesprek met NRC. De gerenommeerde econoom van het Japanse Nomura-instituut stelt dat dit monetaire beleid een volkomen verkeerd antwoord is op de voortwoekerende crisis.

Volgens Koo is het Westen verzeild geraakt in een zogenoemde ‘balansrecessie’, een term die hij bedacht voor de Japanse economische toestand toen de zeepbel daar in 1989 barstte. In zo’n balansrecessie sparen burgers en bedrijven en betalen zij hun schulden af. Een centrale bank die zijn banksector volpompt met geld om de kredietverlening van de grond te krijgen is volgens Koo dan ook zinloos bezig: er is juist niet of nauwelijks behoefte aan extra krediet. Het enige effect is dat het overtollige geld zijn weg vindt naar speculanten. Nu de Amerikaanse centrale bank het uiterst soepele monetaire beleid van na de Lehman-crisis probeert terug te draaien, dreigen de opgeblazen markten in te storten. Dat verklaart volgens hem de paniekerige stemming op de beurzen.

De balans van de Amerikaanse centrale bank bedraagt door de staatsleningen die in het kader van ‘kwantitatieve verruiming’ (QE) zijn opgekocht, nu 2.300 miljard dollar. De balans van de Europese centrale Bank gaat richting 3.000 miljard euro.

De toekomstige afbouw daarvan is riskant, omdat de financiële markten daar hevig en onvoorspelbaar op kunnen reageren. „Ik weet niet of we dit overleven. QE is zo’n stupide beleid, ook al omdat er geen enkele reden is te bedenken waarom het überhaupt zou hebben gewerkt.”

Het enige juiste antwoord op de crisis is volgens hem het laten oplopen van de begrotingstekorten, omdat alleen de overheid als lenende tegenpartij kan optreden voor de burgers en bedrijven die leningen afbouwen en juist extra sparen. Het huidige Europese streven naar begrotingsdiscipline gaat daar tegenin.

Econoom Koo houdt zijn hart vast. „Het is absoluut angstaanjagend hoe dichtbij we bij een Grote Depressie zijn. Als Duitsland zijn zin krijgt, als uw minister van Financiën zijn zin krijgt, dan kunnen we daar nog terechtkomen ook.”

    • Maarten Schinkel