Nu ook in Friesland: demonstreren tegen Swarte Pyt

Sint Nicolaas zou het Friese Grou vergeten zijn met zijn pakjesboot. Daarom kwam Sint Piter met zijn Swarte Pyt zaterdagochtend nog even langs. Ook al traditie: de actievoerders tegen Zwarte Piet. „Friesland schaam je”

Sint Piter in 2015. Foto Vincent Jannink / ANP

Als de boot met Sint Piter en Swarte Pyt op de voorsteven precies om half elf de haven van Grou binnenvaart, is het demonstrantenvak leeg. De groep anti-Zwarte Pietdemonstranten uit voornamelijk Rotterdam is er nog niet.

De kade staat vol met ouders en kinderen en een Shantykoor zingt. Kinderen dragen rode pietenbaretten. Een van de asielkinderen - uit de noodopvang in Grou - zwaait met een Fries vlaggetje.

Kees van der Giessen uit Grou staat er ook. Hij is boos dat burgemeester Crone van Leeuwarden, waar Grou onder valt, een vergunning heeft verstrekt aan de actievoerders. „Relschoppers zijn het. Crone moet zich schamen.”
„Sint Piter is een kinderfeest”, vindt dorpsgenoot Germ Okkema. „Dat heeft niks met racisme te maken.”

Beelden die bij deze reportage horen:

Na de ontvangst klimt Sint Piter op zijn zwart Frysk hynder (paard) en vertrekt naar het dorpsplein waar hij wordt toegezongen door het publiek. Inmiddels zijn de ongeveer 25 actievoerders gearriveerd. Ze staan aan de rand van het feestterrein achter dranghekken. Een haag beveiligingsmensen voor hun neus. Ze houden borden omhoog met teksten als „Zwarte Piet is stil verdriet” en „Zwarte Piet hoort niet”

Dan beginnen ze te scanderen: „No more Blackface, no more blackface” en „Zwarte Piet zwart verdriet.” Een groep dorpsjeugd staat er tegenover en roept terug. Een man pakt een bord van een demonstrant af. „Oprotten”, roept hij.

Reinier de Vries uit Rotterdam, die de leiding heeft over de actie, vindt de traditie van Sint Piter met zijn knecht Swarte Pyt „achterlijk.”
„Die zwarte knecht wijst op een donker koloniaal verleden. Zwarte Piet is een nationaal symbool van onderhuids racisme in de maatschappij.” Nederlanders zouden zich daar meer bewust van moeten zijn, vindt hij.

De Vries: „Voorstanders beweren dat Zwarte Piet een sprookjesfiguur is, maar het is een knecht. Zwarte kinderen hebben er last van en worden ermee gepest.”
De Grousters halen hun schouders erover op. Swarte Pyt heeft niks met racisme te maken, vinden ze. Tineke Wapstra zegt „een beetje verdrietig” te worden van de anti-Zwarte Pietenactie. „Door dit soort acties blijf je mensen als zwart en wit zien, terwijl iedereen van binnen hetzelfde is.” Haar dochter Jildau de Jong is uitgesprokener: „De demonstranten verstoren een kinderfeestje en moeten zich schamen.”

In een nauw straatje kunnen de actievoerders intussen geen kant op. Voor en achter hen staan beveiligers en agenten. De politie wil dat de actie gestaakt wordt. „U heeft uw statement kunnen maken.”

Na kort overleg besluit de politie dat de actievoerders onder begeleiding door de winkelstraatjes mogen lopen. Dat gebeurt, onder het roepen van leuzen als „Friesland schaam je”. Enkele inwoners slaan het ongewone tafereel in hun dorp gelaten gade. „Geen aandacht aan schenken,” zegt er een. Een ander vraagt een actievoerder juist om even te poseren met zijn actiebord voor een foto.

Om twaalf uur rijdt de bus het dorp uit. „Volgend jaar zijn we hier weer”, roept een actievoerder.