Independent verdwijnt op papier

De enige politiek ongebonden Britse krant zag zijn oplage dalen. Nu wordt The Independent volledig digitaal.

Het eerste landelijke slachtoffer van internet of de eerste krant die de moedige stap naar digitaal maakt? De meningen in het Verenigd Koninkrijk waren vrijdag verdeeld over het nieuws dat The Independent en The Independent on Sunday op papier ophouden te bestaan. Eind maart rollen, na dertig jaar, de laatste kranten van de pers.

Eigenaar Alexander Lebedev had het vrijdagmiddag in een brief aan de redactie over het laatste. Hij schreef dat de krant „een historische verandering” te wachten staat: „We zullen de eerste van veel kranten zijn die een geheel digitale toekomst omarmt.”

„In de geest van een start-up en met de autoriteit van onze erfenis, betekent deze verandering dat ’s werelds meest innovatieve nieuwsmerk aan een duurzame toekomst kan beginnen.”

Grote vraag is of die toekomst is verzekerd. De gratis website van The Independent trekt gemiddeld iets meer dan 3 miljoen unieke bezoekers, eenderde van The Guardian. De best gelezen Britse krantensite is die van de rechtse tabloid Daily Mail, die ruim 10 miljoen unieke bezoekers heeft. Beide kranten hebben, in tegenstelling tot The Independent, ook een groot buitenlands bereik.

Lebedev zegt dat de site van The Independent al winstgevend is. Dat zou opmerkelijk zijn. De groei bij online advertentie-inkomsten vindt niet plaats bij krantensites, concludeerde The Guardian vorige maand toen op die redactie werd aangekondigd dat er fors bezuinigd zou worden. Hoewel de inkomsten uit digitaal groeiden, bouwde The Guardian toch een exploitatietekort van 45,3 miljoen pond op over 2014-2015.

Maar Lebedev heeft gelijk als hij zegt dat The Independent voorop loopt bij innovaties. Het was de eerste Britse kwaliteitskrant die van broad-sheetformaat overging op tabloid. De eerste die beeldvullende voorpagina’s maakte.

De krant werd in 1986 opgericht door drie journalisten van The Daily Telegraph. Ze wilden een krant maken die – nog steeds bijzonder in het Verenigd Koninkrijk – politiek ongebonden was.

„We wilden vooral originele verhalen brengen, van goede schrijvers”, vertelde Stephen Glover twee jaar geleden aan NRC. Dat lukte met auteurs als Bill Bryson en Sebastian Faulkner, journalisten als Andrew Marr en Robert Fisk, en columns als Bridget Jones’ Diary. Nog steeds trekt The Independent nieuw schrijftalent aan. Buitenlandverslaggeving is een speerpunt, de krant schuwt nieuws over beroemdheden, het koninklijk huis en de kleine misdaad.

Drie jaar na de oprichting had The Independent 423.000 lezers. Een prijzenoorlog, ingezet door mediamagnaat Rupert Murdoch, die The Times in handen heeft, bleek echter fataal. De oplage daalde, tot nu 56.005 voor The Independent en 97.779 voor de Independent on Sunday. Het zijn de kleinste landelijke kranten in het Verenigd Koninkrijk.

Toen Lebedev The Independent in 2010 kocht – voor slechts één pond – hoopte de redactie dat de de Rus de krant zou redden. Dat was een jaar eerder ook met The Evening Standard gebeurd, de lokale krant voor Londen. Daar maakten vader en zoon Lebedev een gratis krant van, en de oplage steeg van 100.000 naar nu 1,3 miljoen. De truc lukte echter niet bij The Independent en het zondagse zusje.

Lebedev probeert de titels al sinds 2014 te verkopen. Dat lukte ten dele: vrijdagmiddag maakte hij ook bekend dat zusterkrant i, een dunnere, beknoptere versie gericht op jongeren, met een oplage van 273.961, voor 24 miljoen pond (30,2 miljoen euro) wordt verkocht aan Johnston Press, uitgever van regionale kranten.