Burgers met een pitbull op hun shirt ‘laten niet los’

Wat in Enschede begon is uitgegroeid tot een grotere beweging van burgers tegen azc’s. „We willen ons veilige leventje houden zoals het is.”

Demonstranten van protestbeweging Pegida eerder deze maandin Amsterdam, waarook mensen van Demonstranten Tegen Gemeenten (DTG) waren.
Demonstranten van protestbeweging Pegida eerder deze maandin Amsterdam, waarook mensen van Demonstranten Tegen Gemeenten (DTG) waren. Foto Sabine Joosten/Hollandse Hoogte

Jack Russell Chanel en Amerikaanse Stafford Angel scharrelen door de woonkamer. Kim de Jong (29) zet een glas grapefruitsap met prik neer voor buurtgenoot Benno Wilmink (46). Dit is een van de vergaderlocaties van Demonstranten Tegen Gemeente (DTG). Wilmink, De Jong en andere leden komen wekelijks samen om de strategie te bespreken.

Hun „topprioriteit” is het afwenden van een azc voor zeshonderd mensen, dat in september in hun buurt, op het Eschmarkerveld, moet komen. Ook tegenhouden van een opvang voor 750 mensen in het verder weg gelegen Wegenerpand staat hoog op de agenda. Zaterdag demonstreren ze voor de derde keer in Enschede.

Dolphia, de buurt waarin De Jong en Wilmink wonen, is „een volksbuurtje waar iedereen elkaar kent”. „Wij willen ons veilige leventje houden zoals het is”, besloten De Jong, Wilmink en andere buurt- en wijkgenoten vorig najaar.

Heel Nederland door

Sindsdien zijn de ambities van DTG gegroeid. De Jong: „We willen Enschede en Nederland wakker schudden. Kom van die bank af, geef niet alleen een grote mond achter de laptop.” De fanatiekste aanhangers van DTG reizen daarom door heel Nederland om tijdens lokale demonstraties hun steun aan andere protestgroepen te betuigen. Vorig weekend was DTG bij een Pegida-demonstratie in Amsterdam, ze zijn in Cuijk, Oude Pekela en Apeldoorn geweest tijdens azc-demonstraties. De achterban telt ongeveer zeventienhonderd mensen – zoveel leden heeft de Facebookgroep.

Ze vallen op, en dat ligt ook aan hun tenue. Zwarte polo’s met de letters DTG op de borst; in het rood als je bij de oprichters hoort, wit als je achterban bent. In totaal zijn er een stuk of vijftig shirts in omloop. Op de achterkant staat een pitbull. De Jong: „Omdat we ons ergens in vastbijten en niet loslaten.” Veel mensen vinden dat confronterend, vertelt Wilmink. „Maar een vaas met bloemetjes erin geeft geen boodschap af.”

In Nederland is weinig bekend over de demonstranten die tegen azc’s ageren. Of er naast DTG groepen zijn die in verschillende gemeenten protesteren, is onbekend. „We hebben geen aanwijzingen dat er sprake is van een landelijk netwerk”, zegt een woordvoerder van de politie.

Dat DTG landelijk demonstreert leidt tot zorgen bij de politiechef van regio Twente. Zij laat weten dat de groep in de gaten wordt gehouden.

DTG is in de loop der maanden professioneler geworden. Ze vergaderen nu wekelijks. Woensdag zaten ze ook hier aan tafel, met de negen initiatiefnemers. Iedereen heeft een „portefeuille”. De Jong onderhoudt voor de demonstratie van zaterdag bijvoorbeeld contact met de politie. Ze onderzoekt wat is toegestaan tijdens demonstraties. Wilmink doet media. Er is een „ordedienst’’. Tijdens demonstraties kijken zij of hun aanhang zich goed gedraagt. Geen verboden symbolen, zoals hakenkruizen.

In Enschede werden op de plek waar het azc komt varkenskoppen opgehangen – door wie, weet DTG niet. De Nederlandse Volks-Unie wenste DTG een poosje geleden veel succes met demonstreren. Ook daardoor wordt DTG geassocieerd met extreemrechts. „Maar je bent extreemrechts als je wilt dat alle buitenlanders het land uitgaan. Dat willen wij niet.” DTG wil dat de grenzen dichtgaan.

Aan hun ergernis ligt angst voor radicale vluchtelingen ten grondslag. De Jong: „Je kunt niet garanderen wat hun afkomst is of wat hun beweegredenen zijn om naar Nederland te komen.” Wilmink heeft het al vaker gezegd: „Als we pech hebben gaan we met zijn allen naar de slachtbank.” Hij bedoelt daarmee dat „onze financiële zekerheden’’ nu deels naar vluchtelingen gaan, terwijl de sociale zekerheid in Nederland de laatste jaren juist is ingeperkt. Hij vreest ook dat onze „nationale cultuur” en „onze waarden en normen” verdwijnen.

Zij vinden ons gelijk nazi’s

Hun boosheid wordt gevoed door de „ondemocratische” werkwijze van de gemeente – vandaar de naam Demonstranten Tegen Gemeente. Wilmink vindt dat burgers veel meer inspraak moeten hebben, vooral als het om zoiets „ingrijpends” als een azc gaat.

Vooral linkse mensen noemen DTG extreemrechts, constateert Wilmink. „Mensen die zeggen: ‘Halleluja vluchtelingen, kom allemaal maar binnen’. Dat een deel economisch vluchteling is boeit ze allemaal niet, dat er IS’ers of andere extremisten tussen kunnen zitten maakt ze ook niet uit.” De Jong lacht een beetje. „Van die mensen die tegen zwarte hagelslag zijn. Omdat wij bepaalde vluchtelingen niet willen, vinden zij ons gelijk nazi’s.”

De Jong en Wilmink vinden het erg als er „extreemrechtse types” naar demonstraties komen die zij organiseren. „Maar we kunnen het niet tegenhouden. En we hebben één gemeenschappelijk doel: weg met die azc’s.” Al hun kennissen en vrienden denken er net zo over. Ze kennen eigenlijk geen mensen met „een linkse ideologie”.

Wie een DTG-shirt aanheeft moet zich netjes gedragen, zeggen De Jong en Wilmink. „Er zijn een aantal kinderziektes geweest. Mensen die tijdens demonstraties door de emoties de verkeerde dingen zeiden. Maar dan wordt je eerst in je nekvel gepakt en daarna moet je je shirt inleveren.” De partner van De Jong kan nogal kwaad uit zijn ogen kijken, hij wijst vaak met zijn vinger in de lucht – dat signaal werd door een aantal mensen met de Hitlergroet verward. Als hij zich zo opwindt, legt Wilmink een hand op zijn schouder. „Even rustig pik”, zeg hij dan.