Blindenstok voor in het bruine water

Illustratie Irene Goede

Het water van de Amazonerivier, in Zuid-Amerika, is heel erg modderig. In de rivier zwemt een meerval, snel en behendig. Hè? Hoe kan dat? Hij ziet bijna niets in die soep, maar toch weet hij de weg. Dat komt omdat hij een soort snorharen heeft. Ze heten baarddraden. Die zijn bijna even lang als hijzelf. Daarmee voelt hij de steentjes op de bodem om zich heen, of het gekietel van het zeewier in het water. Misschien aait hij even een andere vis, als die in de buurt zwemt. De baarddraden zijn de blindenstok van de meerval.

Maar de meerval heeft nog iets om mee te tasten – iets wat eigenlijk heel logisch is. Dingen dichtbij, zoals de grond net onder zijn buik, voelt de meerval met zijn vinnen. Dacht je dat vinnen alleen bedoeld zijn om mee te zwemmen? Mis! De voorste twee vinnen van de meerval doen zelfs helemaal niet mee met het zwemmen. Ze zijn nogal stijf en puntig. Daardoor is het ook moeilijk om zo’n meerval in één hap op te eten. Alleen al daarom zijn die vinnen handig, maar ze zijn ook nog eens heel gevoelig. Net als onze vingers!

Nu zijn er wel honderden soorten meervallen. Het is dus niet helemaal eerlijk om het over ‘de meerval’ te hebben. Alsof al die soorten precies hetzelfde zijn, en precies hetzelfde kunnen. Niet dus. Van al die honderden soorten is er in ieder geval eentje die met zijn vinnen kan voelen, de pictusmeerval uit de Amazone. Dat is trouwens een leuke meerval voor in het aquarium. Niet te groot, mooie stippels, en aardig voor andere vissen – biologen vonden het helemaal geen straf om hem eens goed te onderzoeken.

Die biologen beginnen er trouwens niet aan om voelonderzoek te doen bij álle meervallen, laat staan bij alle andere vissen. Het is heel ingewikkeld, want je kunt het niet vragen. Maar het zou best kunnen dat veel méér vissen voelen met hun vinnen. Zeker vissen die vlakbij de bodem wonen, in troebel water. Zoals in een Nederlandse sloot. Even op de bodem voelen… Ja hoor, weet de vis: dáár heeft iemand een leeg blikje in het water gegooid.