Oud-minister Ben Bot vreest na ‘nee’ situatie als in 1939

Oud-minister Ben Bot
Oud-minister Ben Bot Koen van Weel//ANP

Oud-minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot (CDA) vreest dat in Europa een situatie zoals in 1939 dreigt wanneer Nederlandse kiezers het associatieverdrag met Oekraïne afwijzen. Met 1939 verwijst hij naar het begin van de Tweede Wereldoorlog.

Tijdens een discussiebijeenkomst van het Montesquieu Instituut in Den Haag zei Bot donderdag dat verwerping van het verdrag de Russische president Poetin in de kaart zal spelen. „Als we het aan Poetin gelegen laten, gaan we de kant van 1939 op”, waarschuwde hij. Over het associatieverdrag dat de banden tussen de Europese Unie en Oekraïne zal verstevigen wordt op 6 april aanstaande in Nederland een raadgevend referendum gehouden.

Poetin heeft zich altijd fel gekant tegen nauwere betrekkingen tussen de Europese Unie en Oekraïne, dat tot 1991 tot de Sovjet-Unie behoorde. De parallel die Bot trekt met eind jaren dertig van de vorige eeuw is dat toen de grote mogendheden aanvankelijk veel toegaven aan de expansiedrift van de Duitse leider Adolf Hitler.

Peilingen wijzen uit dat in april een meerderheid tegen het associatieakkoord zal stemmen. Bot denkt niet dat de stemming de komende weken zal omslaan. „Ik hoop dat het gezond verstand zal winnen maar ik heb mijn twijfels’’, zei hij. Een nee betekent volgens hem dat „de reputatie van Nederland een forse kras oploopt”.

Hoewel het slechts een adviserend referendum is, gelooft Bot niet dat de regering de uitslag kan negeren. Ook niet omdat er volgend jaar Tweede Kamerverkiezingen zijn en de kiezers de politici zullen aanspreken op het negeren van de uitslag.

Tijdens de bijeenkomst hekelde Bot de manier waarop het kabinet over Europa praat. „Een beetje meer bevlogenheid over Europa zou wel kunnen.” Nederland is dit half jaar voorzitter van de Europese Unie en gaat daarbij naar eigen zeggen „sober” en „pragmatisch” te werk. Bot: „Kruidenierachtiger kan je het niet bedenken.”