Historische ontmoeting paus en Russisch-orthodoxe patriarch: ‘Wij zijn broers’

Het is de eerste keer sinds het ‘Grote Schisma’ in 1054 dat de leiders van de twee kerken met elkaar in gesprek gaan.

Paus Franciscus (r) en patriarch Kirill.
Paus Franciscus (r) en patriarch Kirill. Foto Ismael Francisco via AP

Paus Franciscus en de Russisch-orthodoxe patriarch Kirill hebben een gezamenlijke verklaring getekend na hun historische ontmoeting in de Cubaanse hoofdstad Havana. In de verklaring betreuren beide leiders het “verlies van de eenheid” tussen de aanhangers van de twee kerken en ze hopen op herstel. De verklaring roept ook op tot vrede in Syrië, Irak en Oekraïne en bescherming van christenen in het Midden-Oosten.

Het is de eerste keer sinds het ‘Grote Schisma’ in 1054 dat leiders van de twee kerken met elkaar in gesprek zijn gegaan. “Eindelijk!”, riep de paus uit toen hij de patriarch begroette, tekende persbureau AP op. “Wij zijn broers.” De paus werd op het vliegveld ontvangen door de Cubaanse president Raul Castro en de kardinaal Jaime Ortega, voordat hij met de Kirill in gesprek ging.

Vervolging christenen

Aanleiding voor het gesprek is de noodzaak van een gezamenlijk antwoord op de vervolging van christenen in het Midden-Oosten door terreurgroep Islamitische Staat. Beide kerkleiders roepen nu bij de internationale gemeenschap gezamenlijk op tot actie om de christenen te beschermen.

Paus Franciscus is al langere tijd bezig een ontmoeting met patriarch Kirill te realiseren om de relatie tussen de twee kerken te verbeteren. De ontmoeting werd vorige week pas aangekondigd. Onderweg naar zijn vijfdaagse bezoek aan Mexico maakte de paus een drie uur durende tussenstop in Cuba. De patriarch verblijft al enkele dagen op het eiland.

Grote Schisma

De twee Rooms-Katholieke en Russisch-Orthodoxe Kerk horen oorspronkelijk bij elkaar. De scheiding tussen oost en west binnen het christendom dateert van 1054, het jaar van het Oosters Schisma, ook wel ‘Grote Schisma’ genoemd. In de eeuwen daarvoor raakten de twee kerken steeds meer vervreemd van elkaar. Sindsdien hebben vele pausen geprobeerd de breuk te herstellen, maar nooit kwam het tot een ontmoeting tussen de leiders.

De oosterse stroming bestaat inmiddels uit een reeks oosters-orthodoxe kerken. De Russisch-Orthodoxe Kerk is daar de grootste van. Zeker 130 miljoen van de naar schatting 250 tot 300 miljoen oosters-orthodoxe christenen is Russisch-orthodox. Er zijn wereldwijd meer dan 1,2 miljard rooms-katholieken.