Hij heeft weer macht in zijn benen

De macht is terug in de benen van Sven Kramer, die donderdag voor de vierde keer wereldkampioen werd op de tien kilometer.

Sven Kramer onderweg naar zijn vierde wereldtitel op de tien kilometer. „Dit was een superstrakke race.”
Sven Kramer onderweg naar zijn vierde wereldtitel op de tien kilometer. „Dit was een superstrakke race.” Foto Sergei Ilntisky/AFP

De macht is terug in het lijf. Zeven jaar moest Sven Kramer erop wachten, maar eindelijk mag hij zich weer de beste van de wereld noemen op de tien kilometer. Met zijn eerste titel op de langste afstand sinds 2009 begon Kramer donderdag in de Kometa-hal van Kolomna de campagne die moet leiden naar de laatste grote prijs die nog ontbreekt op zijn duizelingwekkende erelijst: goud op de olympische tien kilometer, over twee jaar in Pyeongchang.

„Zeven jaar”, mijmerde Kramer na afloop met een brede grijns. „Wat heb ik al die tijd gedaan?” Genoeg om een boekenplank over vol te schrijven. Ooit was het exclusief zijn afstand, ‘de tien’. Een kleine dertien minuten schroeiend hard over de ijsvloer – pijnlijke strafexpedities voor een select groepje belagers. Hij was zo dominant dat hij spelletjes kon spelen met zijn tegenstanders: tijdens het EK van 2008, in dezelfde hal in Kolomna, reed hij de Noor Håvard Bøkko – destijds de enige die Kramer nog een beetje kon bijhouden – zelfs in de buitenbocht voorbij. Dat is macht.

Totdat in de winter van 2010 de klad erin kwam. De superschaatser die niet kon verliezen verloor. De olympische tien van Vancouver, met de foute wisselaanwijzing door toenmalig coach Gerard Kemkers, is met afstand de best gedocumenteerde rit uit zijn loopbaan. De verbouwereerde olympisch kampioen van toen, de Koreaan Lee Seung-hoon, reed donderdag in Kolomna in volkomen anonimiteit naar de tiende plaats.

Kramer ging na het Vancouver-drama fysiek en psychisch door een diep dal, liet zich twee jaar niet zien op zijn afstand. Bij zijn terugkeer, op de WK van 2013 in de Adler Arena van Sotsji, volgde de machtsovername door Jorrit Bergsma. Een jaar later, tijdens de Spelen op hetzelfde ijs, werd duidelijk dat de coup van zijn provinciegenoot geen incident was geweest. En deze winter kwam daar een harde tik overheen toen voormalig landgenoot Ted-Jan Bloemen hem beroofde van het wereldrecord dat bijna tien jaar in zijn bezit was geweest.

Alle tegenslag leverde een getergde sportman op, die elke dag minutieus werkt aan zijn sportieve revanche. De gebalde vuisten aan de finish, de ruwe omhelzing met coach Jac Orie even verderop spraken boekdelen. Dit goud was een nieuwe start op weg naar volledig eerherstel.

Vooral blij met de manier waarop

En passant versloeg hij Bloemen, de Nederlandse Canadees die hij vooraf, als kersverse wereldrecordhouder, fijntjes tot favoriet had uitgeroepen. Toch toonde hij zich vooral content met de manier waarop hij had geschaatst – meer dan met de historische waarde van zijn vierde wereldtitel. „Ik ben erg blij met de rit, ik reed een supervlak schema. De wisselvallige ritten zijn er een beetje uit. Ik voel weer macht”, zei Kramer.

Niet dat die lange droogte aan zijn zelfvertrouwen had geknaagd, denkt Orie. „Als je nog zulke vijf kilometers rijdt, geloof ik daar niet in. Maar er is wel het een en ander gebeurd op die tien kilometer. En als je zo graag wil winnen als Sven, dan gaat je dat niet in de koude kleren zitten. Sven denkt overal aan, ook wat er is gebeurd. Maar hij heeft veel veerkracht.”

Orie kreeg Kramer twee jaar geleden onder zijn hoede, na de Spelen van Sotsji. Zijn eerste seizoen verliep moeizaam: een operatie aan zijn holtes stond een goede voorbereiding in de weg. „Hij was kwetsbaar”, zegt Orie. „Nu rijdt hij veel stabieler. Die tien kilometers hebben een tijdje gefladderd bij hem, maar sinds de NK afstanden in januari rijdt hij heel vlak. Met die stabiliteit heb je iets om op te bouwen voor de toekomst.”

Met zijn zegetocht in een nieuw baanrecord (12.56,77) behield Kramer voor Nederland de perfecte score, sinds de invoering van de WK afstanden. Sinds de eerste WK in 1996 in Hamar werd de langste afstand bij de mannen alle zeventien keren gewonnen door een Nederlander. Mede doordat Kramer enkele keren afhaakte is Bob de Jong lijstaanvoerder met vijf gouden medailles, gevolgd door Gianni Romme (vier) en Kramer zelf (nu ook vier).

Het podium is ouderwets oranje

Neo-Canadees Ted-Jan Bloemen stond niet te lang stil bij zijn nederlaag tegen Kramer. Na zijn legendarische race in Salt Lake City, waar hij het wereldrecord eind vorig jaar aanscherpte tot 12.36,30, liep hij begin december in Inzell een diepe vleeswond op aan zijn scheenbeen. „Ik heb veel energie moeten stoppen in het fit worden ”, zei hij. „Logisch dat ik niet in mijn ritme kon komen. . Desondanks rijd ik tien seconden sneller dan ik ooit op een laaglandbaan heb gereden”, duidde hij zijn eindtijd van 12.59,69. Daarmee hield hij ruim twee seconden over op Erik Jan Kooiman, winnaar van het brons.

Ook al mogen er sinds vorig jaar nog maar twee Nederlanders meedoen aan de tien kilometer, het podium was weer net zo oranje als in de afgelopen twintig jaar.