Longreads

Deze auteur neemt het op voor pretentieus gedrag

Ben je dol op stomme films of IPA-bieren? Laat je niet van de wijs brengen als mensen je pretentieus vinden, ageert Dan Fox.

Bezoekers kijken naar La perruche et la sirene van Matisse.
Bezoekers kijken naar La perruche et la sirene van Matisse. Foto Sander Koning / ANP

We verstaan er allemaal wat anders onder: pretentieus gedrag. De een betrekt dit vol ergernis op die neef of vriend die gek is op suprematistische kunst, oud-Griekse poëzie of muziek op vinyl. Een ander kijkt veeleer meewarig naar een restaurant of café dat zich als “authentiek” en “niet-mainstream” presenteert.

Maar zelf pretentieus zijn? Dat zal niemand gauw toegeven. Als we zelf een passie hebben voor daguerreotypie, Mongoolse keelzang of het bespelen van de theremin, is dat altijd uit oprechte interesse - zo beweren we. Alleen anderen gedragen zich pretentieus, elitair of als snobs.

In een prikkelende longread breekt Dan Fox, die onlangs een boek over het verschijnsel publiceerde, een lans voor “pretentieus” gedrag. Volgens Fox heeft de beschuldigende partij doorgaans wel de mond vol van wat “pretentieus” of “nep” is, maar hebben ze verder nooit tegenvoorbeelden van wat dan wel “authentiek”, “oprecht” of gewoon mooi is. De klager gaat er vanuit dat het aanduiden van zaken als pretentieus automatisch zijn goede intellectuele expertise of verfijnde esthetische smaak bevestigt.

Conformisme

Bovendien zijn dergelijke aantijgingen vaak conformistisch van aard, aldus Fox:

“Om iemand ervan te beschuldigen dat hij zijn hoofd boven het maaiveld steekt, bevestigt dat jij zelf moeiteloos bij de massa past.”

Ten slotte is pretentieus gedrag vrijwel nooit schadelijk voor wie dan ook. Mensen daarvan beschuldigen is dat echter wel. Je doet met één woord iemands creatieve of intellectuele inspanningen af als nep, decadent of blasé - wat kwetsend kan zijn. Wie kritiek levert op “pretentieus” gedrag, kan volgens Fox beter de hand in eigen boezem steken.

Lees hier in de longread ‘In defence of pretentiousness’ op de website van The Guardian wat Fox meer te zeggen heeft over pretentieus gedrag.