Bot: afwijzen associatieverdrag Oekraïne leidt tot situatie 1939

Oud-minister Ben Bot is bang dat een situatie zoals in 1939 kan ontstaan als Europa Poetin zijn gang laat gaan.

Archieffoto van ex-minister Ben Bot. Hij waarschuwt voor een gevaarlijke situatie in Europa als de Nederlandse bevolking het associatieverdrag met Oekraïne in een referendum afwijst.
Archieffoto van ex-minister Ben Bot. Hij waarschuwt voor een gevaarlijke situatie in Europa als de Nederlandse bevolking het associatieverdrag met Oekraïne in een referendum afwijst. Foto Koen van Weel/ANP

Oud-minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot (CDA) vreest dat in Europa een situatie zoals in 1939 dreigt wanneer Nederlandse kiezers het associatieverdrag met Oekraïne afwijzen. Met het jaar 1939 verwijst hij naar het begin van de Tweede Wereldoorlog.

Tijdens een discussiebijeenkomst van het Montesquieu Instituut in Den Haag zei Bot donderdag dat verwerping van het verdrag de Russische president Poetin in de kaart zal spelen. “Als we iets aan Poetin gelegen laten, gaan we de kant van 1939 op”, waarschuwde hij.

‘Hoop dat gezond verstand zal winnen’

Over het associatieverdrag, dat de banden tussen de Europese Unie en Oekraïne zal verstevigen, wordt op 6 april in Nederland een raadgevend referendum gehouden. Poetin heeft zich altijd fel gekant tegen nauwere betrekkingen tussen de Europese Unie en Oekraïne, dat tot 1991 tot de Sovjet-Unie behoorde. De parallel die Bot trekt met eind jaren dertig van de vorige eeuw is dat toen de grote mogendheden aanvankelijk veel toegaven aan de expansiedrift van de Duitse leider Adolf Hitler.

Peilingen wijzen uit dat in april een meerderheid tegen het associatieakkoord zal stemmen. Bot denkt niet dat de stemming de komende weken nog zal omslaan. “Ik hoop dat het gezond verstand zal winnen, maar ik heb mijn twijfels”, zei hij. Een nee betekent volgens hem dat:

“de reputatie van Nederland een forse kras oploopt”.

Hoewel het slechts een adviserend referendum is gelooft Bot niet dat de regering de uitslag kan negeren. Vooral niet omdat er volgend jaar Tweede Kamerverkiezingen zijn en de kiezers de politici dan zullen aanspreken op het negeren van de referendumuitslag.

Tijdens de bijeenkomst hekelde hij de manier waarop het kabinet over Europa praat. “Een beetje meer bevlogenheid over Europa zou wel kunnen”. Nederland is dit half jaar roulerend voorzitter van de Europese Unie en gaat daarbij naar eigen zeggen “sober” en “pragmatisch” te werk. Bot: “Kruidenierachtiger kun je het niet bedenken.”

    • Mark Kranenburg