Als laatste krijgt Rabobank directeur risicobeheersing

Ervaren risicomanager Petra van Hoeken gaat de functie vervullen die voormalig financieel directeur Bert Bruggink er vroeger ‘bij’ deed.

Als laatste grote bank komt er nu ook bij de Rabobank een aparte directeur risicobeheersing in de raad van bestuur. Woensdag maakte de bank uit Utrecht bekend dat zij een kandidaat op het oog heeft: Petra van Hoeken, nu nog hoofd risicobeheersing bij NIBC.

Ruim zeven jaar na het uitbreken van de crisis wordt daarmee deze belangrijke functie ook bij Rabo apart op het hoogste niveau ondergebracht. De afgelopen jaren deed voormalig financieel directeur Bert Bruggink die functie erbij. Tot ongenoegen van De Nederlandsche Bank (DNB). Die heeft er naar verluidt op aangedrongen om de bestuurstaken op te splitsen.

Concurrenten ING en ABN Amro hadden zo’n aparte directeur risicobeheersing al langer in hun raden van bestuur. ABN Amro sinds de nationalisatie in 2008. ING sinds 2012.

De toezichthouders moeten wel nog instemmen met de benoeming. Die procedure kan enkele weken tot maanden in beslag nemen. Topman Wiebe Draijer zal daarom ook komende tijd de functie er bij moeten doen, net zoals hij dat sinds het vertrek van Bruggink op 1 januari deed.

Weigering

Risicobeheersing is de kern van het bankiersvak. Maar gedurende de crisis werd duidelijk dat veel banken die taak niet bijster serieus namen. De crisis ontstond mede doordat banken te veel risico’s namen. Nadien verschenen er bij tal van banken risicodirecteuren in de top – al dan niet onder druk van de toezichthouder.

Bij Rabo duurde het echter tot nu voordat er een aparte directeur risicobeheer kwam, mede omdat oud-directeur Bruggink lange tijd weigerde dat zijn functie opgesplitst werd. Volgens hem waren die taken prima te combineren. Voor hem pleitte dat Rabobank in de eerste jaren van de crisis nauwelijks problemen had. Sterker, zij had als enige grote Nederlandse bank geen staatssteun nodig.

Maar met name de laatste jaren bleek dat imago van ‘de bank die het anders doet’ toch een illusie. De bank had enorme tegenslagen door riskante vastgoedprojecten. Eind 2013 kreeg Rabobank een miljoenenboete omdat handelaren ernstig hadden gefraudeerd met een toonaangevende mondiale rentevoet (Libor). DNB dreef haar zin door. Bruggink stapte op, ook omdat hij al elf jaar bestuurder was.

Mislukte benoeming

Vervolgens mislukte een eerdere benoeming op het laatste moment. Rabobank maakt in september bekend dat ING-commissaris Carin Gorter hoofd risicobeheersing werd. Zij trok zich echter daags voor ze zou beginnen terug, omdat zij „gaandeweg de procedure had vastgesteld dat de functie toch onvoldoende aansloot” bij haar specifieke deskundigheid.

Van Hoeken heeft beduidend meer ervaring als risicomanager. Voor ze bij NIBC begon, had ze dezelfde functie bij de Britse bank Royal Bank of Scotland, voor de regio’s Europa, Midden-Oosten en Afrika. Ze staat in de sector bekend als zeer vakinhoudelijk.

Mits er niet voor een tweede keer iets geks gebeurd, kan Draijer zich nu op andere prangende zaken richten. De bank zitten middenin een ingrijpende reorganisatie die moet leiden tot een meer centrale aansturing door het hoofdkantoor. Rabobank is van oudsher een coöperatieve bank bestaande uit zo’n honderd zelfstandige (‘lokale’) banken die veel autonomie hebben. Maar ook dat wil de toezichthouder anders. Met zoveel zeer autonome bankjes zou het moeilijk zijn scherp toezicht te houden.

Het helpt daarbij wellicht dat Van Hoeken net als Draijer een buitenstaander is. Draijer komt van consultantsbureau McKinsey en was enige tijd voorzitter van de SER. Voor buitenstaanders is het vaak makkelijker om pijnlijke maatregelen te nemen dan voor ‘echte’ Rabo-mensen.

Maar Van Hoekens komst zal ook weer tot nieuwe spanningen leiden. Want het blijft doorgaans knarsen tussen bankiers die risico’s willen nemen – omdat er nu eenmaal geld verdiend moet worden, zeggen zij – en bankiers die de risico’s zoveel mogelijk willen beperken. Ook, of misschien juist, in een tijd waarin de risicomanager een steeds invloedrijkere figuur wordt binnen banken.