Schrikeffect door zelf op te stappen

Onder Henk de Jong speelde Cambuur als ‘bandieten’, met lef. Maar na vijf nederlagen was dat weg. Daarom neemt de trainer zelf ontslag.

Henk de Jong stapte dinsdag per direct op als trainer van SC Cambuur.
Henk de Jong stapte dinsdag per direct op als trainer van SC Cambuur. Foto Orange Pictures/ANP

Normaal slaapt hij goed. Maar in de nacht van maandag op dinsdag schrikt Henk de Jong thuis in Drachten rond vier uur wakker. De slechte reeks en de nieuwe nederlaag tegen FC Groningen, 36 uur eerder, zeurt nog na. Hij neemt een nachtelijke beslissing, hij stopt als hoofdtrainer van SC Cambuur. „Ik dacht: nee, dit moet niet meer zo.”

Zijn vrouw Diana krijgt het een paar uur later bij het ontbijt te horen. Eenmaal bij het stadion informeert De Jong de clubleiding, de strekking: hij denkt niet dat hij de juiste trainer is om de club, voorlaatste in de eredivisie, te handhaven op het hoogste niveau.

De Jong (51) zag het vertrouwen bij zijn spelers wegvloeien na vijf nederlagen op rij, zegt hij dinsdagmiddag, vanuit de auto op weg naar huis. „We speelden altijd een beetje als bandieten, ondeugend, met lef.” Zondag, in de eerste helft tegen Groningen (2-0 nederlaag), miste hij die durf. „Toen dacht ik: nu moet je iets teweeg brengen waardoor iedereen even schrikt, zodat er iets gebeurt.”

Dus stapte hij op, „omdat dit het beste voor Cambuur is”. Zo komt er een einde aan een samenwerking van bijna zes jaar – eerst als assistent, en sinds april 2014 als hoofdtrainer. Henk de Jong en Cambuur, het was lang een succesformule. Spectaculair en aanvallend voetbal, een sterk vorig seizoen (twaalfde), ondanks de beperkte financiële middelen, met een coach die gedragen werd door het fanatieke thuispubliek.

De Fries groeide uit tot een van de meest kleurrijke coaches in de eredivisie. Opvallend door zijn openheid, in de soms zo gesloten voetbalwereld. Met een biertje in de hand bleef hij na de persconferentie altijd nog even zitten, napratend met wie dat wilde. Voor thuiswedstrijden haalde hij bij Bakkerij Gosse Tjoelker in Drachten steevast lekkernij: suikerbrood voor de arbitrage, oranjekoek voor de journalisten.

Mooi, dat zie je andere proftrainers niet doen. ‘Henkie’, fijne vent uit de provincie. Maar in de loop van 2015 komen er krassen in het Leeuwarder sprookje. De successen bij Cambuur zijn opgevallen, bepalende spelers worden weggekocht. De Jong: „De afgelopen twee jaar zijn 23 spelers vertrokken, dat zijn er wel heel veel.”

Cambuur heeft een begroting van ruim zeven miljoen euro, een van laagste in de eredivisie. De Friezen kunnen in vergelijking met andere clubs geen hoge salarissen betalen. Diverse Cambuur-spelers nemen als ruilmiddel een clausule in hun contract op waarin staat dat ze bij een gelimiteerde transfersom weg mogen als een club interesse heeft. Zo vertrok clubtopscorer Bartholomew Ogbeche twee weken terug voor 300.000 euro naar Willem II.

De Jong heeft een gezin met vier kinderen te onderhouden. Toen zijn voorganger Dwight Lodeweges in april 2014 vertrok en De Jong gevraagd werd waarom hij niet solidair was en niet ook opstapte, zei hij dat hij niet in de schuldsanering wilde komen.

Dat risico neemt u nu wel door te vertrekken.

De Jong: „Het besluit heb ik daar los van genomen. De club is heel loyaal, ze laten me niet zomaar zitten.”

Krijgt u een aantal maandsalarissen mee?

„Dat denk ik wel.”

Uw vrouw gaf u niet op uw sodemieter, nu u werkeloos bent?

„Nee. ‘Je moet doen wat je hart zegt’, zei ze.”

Henk de Jong en SC Cambuur, dat was een eenheid.

„Ja het is een pijnlijke beslissing, dat raakt me emotioneel. Maar je moet de dingen doen die je gevoel ingeven.”

U geloofde niet meer dat het goed zou komen onder uw leiding?

„Juist. Dan moet je niet blijven zitten om je eigen hachje te redden. Dan moet je doorpakken.”

Was er een soort Henk de Jong-moeheid binnen de club?

„Nee, daar heb ik niks van gemerkt. Ik had van de clubleiding nog tijden kunnen blijven. Maar het belang van de club gaat nu boven Henk de Jong.”

U hoopt dat u iets bereikt door uw vertrek, maar is het realistisch dat de ploeg nu wel gaat winnen?

„Ik hoop dat een nieuwe trainer andere, nieuwe prikkels kan geven. Het zit net op het randje. Ik hoop dat ‘net niet’, ‘net wel’ wordt.”

Als u uit het voetbal stapt, kunt u zo weer spinningles geven aan huisvrouwen, zei u eerder in NRC.

„Dat zou ik zo kunnen, maar ik ga door in de voetballerij. Ik wil ook wel assistent zijn bij een mooie club, ik hoef niet per se hoofdtrainer te zijn.”

Wat gaat u nu doen?

„Uitrusten. En ik ben uitgenodigd om bij Gertjan Verbeek te kijken bij VfL Bochum, een weekje meelopen. En ik heb John van den Brom een berichtje gestuurd of ik bij AZ kan komen kijken, dat vind ik leuk, ga ik lekker even snuffelen.”

Nederland heeft Henk de Jong wel leren kennen sinds 2014.

„Dat is niet mijn bedoeling geweest. Ik heb geen mediatraining gehad, dat kon je wel zien denk ik?”