Column

Merkel heeft gelijk: de NAVO wordt gemist bij de crisis in Aleppo

De militaire crisis rond de stad Aleppo escaleert nu naar een bepalend moment in de Syrische burgeroorlog. De luchtbombardementen van de Russische president Vladimir Poetin op de burgerbevolking onderstrepen nogmaals dat dit al lang geen regionaal conflict meer is. Dat bleek maandag ook uit het bliksembezoek van de Duitse bondskanselier Angela Merkel aan Ankara. De Turken, die al miljoenen Syrische vluchtelingen hebben opgevangen, hebben de grens met Syrië hermetisch gesloten.

Opnieuw dreigt een humanitaire crisis door een hoge concentratie van oorlogsvluchtelingen onder extreme omstandigheden.

Duitsland veroordeelde hiervoor terecht de Russen. En Merkel bood aan hulp te verlenen in de regio’s waar de nood het hoogst is. De facto definieerde zij de Turks-Syrische grens als de nieuwe buitengrens van de Europese Unie. Het conflict in Syrië is daarmee verplaatst van Verweggistan naar de Europese achtertuin.

Tot nu toe concentreerde het Westen alle aandacht op de strijd tegen de terreurbeweging IS. Echter, zoals de Süddeutsche Zeitung gisteren schreef, mensen vluchten niet meer voor baarden maar voor bommen. Inmiddels tekenen zich de contouren af van de echte spelers op het Syrische schaakbord.

Sinds het opschorten van de VN-vredesbesprekingen heeft Rusland, samen met Iran, het geweld ter ondersteuning van de Syrische president Bashar al-Assad alleen maar opgevoerd. Een klassiek patroon: wanneer vrede in de lucht hangt proberen strijdende partijen hun uitgangspositie te versterken.

Tegenover Rusland, Iran en Assad, staat een verdeelde sunnitische coalitie onder leiding van Saoedi-Arabië. De lokale grootmacht Turkije is ongelukkig over de Amerikaanse steun aan Koerdische rebellen. Ankara beziet bovendien de Russisch-Iraans alliantie met argusogen en begint dreigende taal uit te slaan. Dat is komende van een NAVO-bondgenoot niet zonder risico.

Door het optreden van Poetin in het Midden-Oosten begint de afwezigheid van de Amerikaanse president Barack Obama steeds meer in het oog te springen. Die afstandelijke houding van het Pentagon geeft de Russen het gevoel dat zij de vrije hand hebben in de buurt van de Eufraat en de Tigris.

Dat Merkel gisteren opperde dat de NAVO een rol moet spelen in deze crisis heeft betekenis.

Daarmee zou Amerika weer actiever bij het conflict worden betrokken. Al was het maar om het overleg tussen de NAVO en Rusland nieuw leven in te blazen. En te voorkomen dat de Russische politiek van voldongen feiten het Westen alleen de keuze laat tussen Assad en IS.