Koenders wil ‘glasharde’ opstelling EU tegen Rusland over Syrië

Maar minister van Buitenlandse Zaken is wel tegen uitbreiding van de bestaande sancties tegen Moskou.

Foto Bart Maat / ANP

Minister Koenders (Buitenlandse Zaken, PvdA) vindt dat de Europese Unie zich „glashard” tegenover Rusland moet opstellen vanwege het militair optreden van dit land in Syrië. Volgens hem schenden de Russen met hun bombardementen resolutie 2254 van de Veiligheidsraad die eind vorig jaar met steun van Rusland werd aangenomen.

Eerder noemde hij het handelen van de Russen al ,,onaanvaardbaar’’. De afgelopen tijd is het regeringsleger van de Syrische president Assad met steun van Russische bombardementen opgetrokken naar de belangrijke stad Aleppo die in handen is van de oppositie. Hier dreigt nu een humanitaire ramp.

Koenders uitte zijn forse kritiek vanmorgen in de Tweede Kamer bij het debat over het uitbreiden van de Nederlandse luchtacties tot boven Syrië. Volgens de minister is een uitbreiding van de bestaande sancties tegen Rusland niet aan de orde. Die sancties werden ingesteld in verband met het annexeren van het Oekraïense schiereiland de Krim door Rusland.

In de unaniem aanvaarde resolutie van de Veiligheidsraad die de Russen volgens Koenders schenden worden de strijdende partijen opgeroepen tot een staakt-het-vuren. Koenders verwacht dat de Europese Unie Rusland het komend weekeinde tijdens de jaarlijkse Veiligheidsconferentie in München daarop zal aanspreken. Nederland is momenteel roulerend voorzitter van de Europese Unie. Het buitenlands beleid valt hier buiten.

Hennis: geen beperkingen voor vliegers

Minister Jeanine Hennis (Defensie, VVD) beloofde de Kamer dat Nederland in het overleg dat later deze maand plaatsvindt tussen de commandanten der strijdkrachten van de coalitielanden zal proberen of er afspraken zijn te maken over iets meer transparatie wat betreft de bombardementen en de effecten daarvan. Maar ze zei ook dat bewust data en locaties van bombardementen geheim gehouden worden vanwege “nationale en operationele” veiligheid. “Dat de VS en Canada incidenteel wel meer informatie geven, betekent niet dat wij dat ook gaan doen”, zei Hennis. Ze betreurt de “framing” dat Nederland ontransparanter zou zijn dan coalitiepartners. Onderzoek naar mogelijke burgerslachtoffers bij twee Nederlandse bombardementen in Irak loopt nog.

Daarnaast benadrukte ze dat er voor de bombardementen geen andere beperkingen zijn dan de geografische (Irak en Oost-Syrië) en het humanitair oorlogsrecht. Onder die voorwaarde kunnen niet alleen aanvoerroutes, munitiedepots, trainingskampen en commandocentra, maar ook banken en olieinstallaties - mits die excusief Islamitische Staat ten goede komen - doelwitten zijn.

Ruime Kamermeerderheid voor bombardementen

De Tweede Kamer is er in grote meerderheid voor dat Nederlandse F16’s ook boven Syrië mogen bombarderen om Islamitische Staat te bestrijden. Tot nu toe was Nederland alleen actief boven Irak. Volgens het kabinet is een uitbreiding naar Syrië gerechtvaardigd omdat bewezen is dat IS vanuit Syrië zijn strijders in Irak bevoorraadt.

In de Tweede Kamer zijn alleen SP, GroenLinks, Partij voor de Dieren en de Groep Kuzu/Özturk (in totaal 23 van de 150 zetels) tegen.