Gemeente opheffen bij hamerslag? Dat kan niet

Debat van de dag

Kamerleden zijn het eens over de fusie van Schijndel, Veghel en Sint-Oedenrode. Toch gaan ze debatteren.

Symboolpolitiek

Normaal is het simpel als Tweede Kamerleden van links tot rechts het eens zijn. Er komt geen debat, geen stemming – de Kamervoorzitter keurt het voorstel goed ‘bij hamerslag’. Maar bij de fusie van de Brabantse gemeenten Schijndel, Veghel en Sint-Oedenrode ligt het anders. Nu staat het nog geagendeerd als ‘hamerstuk’: deze dinsdag of woensdag kan nog een debat aangevraagd worden, anders valt donderdagochtend de hamer. Maar die debataanvraag zal er komen. Want een gemeente opheffen bij hamerslag? Dat kan écht niet.

Kamerleden vinden dat de Brabantse gemeentebesturen netjes te werk zijn gegaan. Er is geen rumoer onder de inwoners. Prima. Maar het is wel een ingrijpende beslissing, zegt Hayke Veldman (VVD). „Het betekent iets voor de inwoners. Al is het maar omdat de gemeente een nieuwe naam krijgt.” Dus: geen hamerstuk. Is dat symboolpolitiek? Veldman: „Als je het een symbool wil noemen, is het een goed symbool.”

Duivels dilemma

Moeten partijen dan straks in een debat één voor één zeggen dat ze het prima vinden? En moet de Tweede Kamer dat toneelstukje – er staan elk jaar gemeentefusies op de agenda – herhaaldelijk blijven opvoeren?

PvdA-Kamerlid Manon Fokke wil dat voorkomen. Ze stelde haar collega’s vorige week voor om één Kamerlid het woord te laten voeren namens meerdere, misschien zelfs alle partijen. Zo kunnen Kamerleden symbolisch, maar wel een stuk effectiever, iets zeggen over „het goed verlopen proces en alle moeite die de gemeenten hebben gedaan”. Zoiets hebben we al eerder gedaan bij een herindeling, zegt Fokke.

De SP voert misschien wel zelf het woord, zodat Kamerlid Ronald van Raak kan zeggen dat hij niet zo’n fan is van schaalvergroting. Ook al snapt hij dat gemeenten zich gedwongen voelen tot fusie. „Om de nieuwe zorgtaken dichter bij de mensen te brengen, moeten gemeenten groter worden. Een duivels dilemma.”

Het zal het dorp een zorg zijn

Hamerstuk of niet, de bewoners zal het een zorg zijn. Ze maakten zich ook al niet druk over de fusie zelf. De nieuwe naam Meierijstad gaf wat gedoe. Maar bij de enquête daarover reageerde slechts 7,6 procent van de inwoners.

Frans Zegers, voorzitter van de dorpsraad van Eerde, precies in het midden van de nieuwe gemeente, wil vooral dat de fusie goed geregeld wordt. „Hoe bestuurders dat verder inrichten is voor ons minder van belang.”