Kamer voorop in strijd in Syrië

Het kabinet krijgt deze week ruime steun voor bombarderen van IS in Syrië. Ondanks waarschuwingen.

Foto ANP / Marcel Antonisse.
Foto ANP / Marcel Antonisse.

Nederlandse bommen op Syrië? Er was maandagmorgen in de Tweede Kamer tijdens een hoorzitting nog wel een waarschuwend woord te horen van vredesorganisatie Pax. En het Rode Kruis en Amnesty International maanden tot voorzichtigheid. Maar dit verandert de houding van de Tweede Kamer niet.    

Een grote meerderheid van de Tweede Kamer zal zich woensdag scharen achter het kabinetsbesluit om de Nederlandse betrokkenheid in de strijd tegen IS te vergroten. ‘Onze’ F16’s mogen straks behalve boven Irak ook bombarderen boven Syrië.

Aan de oorlog in Syrië lijkt geen einde te komen. Wat is er nu precies aan de hand? Lees hier de tien vragen over Syrië die je niet durfde te stellen

Nederlandse gevechtstoestellen hebben hebben tot nu toe 1.300 bommen boven Irak afgeworpen. In totaal viel de internationale coalitie tegen Islamitische Staat (IS) tot half januari 6.516 doelen aan in Irak. Bij de Nederlandse bombardementen was in twee gevallen mogelijk sprake van burgerslachtoffers. Deze zaken worden nog onderzocht, schreven de ministers Koenders (Buitenlandse Zaken, PvdA) en Hennis (Defensie, VVD) het afgelopen weekeinde aan de Kamer. Zij deden dit in antwoord op de 243 vragen van de Tweede Kamer ter voorbereiding op het aanstaande Kamerdebat.

Hoewel dat aantal vragen anders suggereert is de prominente militaire aanwezigheid van Nederland bij het Syriëconflict (van de andere EU-landen doen alleen Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk mee) opvallend onomstreden in het parlement.

Coalitie van landen tegen IS

Er is sprake van een constante. Het voornemen om zes Nederlandse gevechtstoestellen en een contingent militaire trainers naar Irak te sturen kreeg in 2014 de steun van de hele Kamer minus de SP en de Partij voor de Dieren. Later deze week zal zoals het zich nu laat aanzien alleen GroenLinks zich bij het kamp van de tegenstanders voegen. Buitenlandse militaire missies zoals die naar Afghanistan leidden in het recente verleden tot aanzienlijk grotere verdeeldheid.

In het geval van de strijd tegen IS is de Tweede Kamer zelfs leidend. Al op 10 september nam een meerderheid van de Tweede Kamer een motie aan van de fractievoorzitters Buma (CDA) en Van der Staaij (SGP) waarin de regering werd verzocht aan de Kamer te „berichten” of Nederland bereid was militair bij te dragen aan de „groeiende coalitie van landen die IS ook in Syrië bestrijden”. Dat was overigens nog voor de aanslagen van IS in Parijs die voor een nieuwe golf van verontwaardiging in het Westen zorgden. Een jaar eerder was het ook al de Tweede Kamer die het kabinet aanspoorde ten strijde te trekken tegen IS. Daarop volgde het kabinetsbesluit om in en boven Irak actief te worden.

Onderhandelingsproces

De PvdA stemde tegen de motie van Buma en Van der Staaij. De regeringspartij was niet overtuigd dat luchtacties boven Syrië bijdragen aan een oplossing. Inmiddels is de PvdA om: omdat een begin is gemaakt met een vredesproces over Syrië – ofschoon dit deze maand zeer moeizaam van start ging. Dit is ook wat het kabinet zegt. „Veiligheid en stabiliteit in (Oost-)Syrië kan niet worden bereikt met bommen alleen. Een definitieve nederlaag van ISIS is immers onmogelijk zonder een structurele politieke oplossing voor de crisis in Syrië”, aldus Koenders en Hennis in hun antwoorden aan de Kamer. Een Kamer die niet meer overtuigd hoeft te worden.