Meen je

Wie ‘dat meen je niet!’ zegt, weet heus wel dat de ander wél meent wat hij heeft gezegd. „Mijn nicht heeft zeventien dwerghamsters.” „Dat meen je niet!” Ja, wel dus, maar je wilt alleen maar zeggen dat je zelf blij bent dat je niet zeventien dwerghamsters hebt. (Vroeger verstond ik trouwens, ‘dat meng je niet’, wat bijna nooit op een logische manier verwerkt kan worden in een conversatie.)

De laatste tijd hoor ik ook vaak: ‘Dat meen je!’ Daar wordt hetzelfde mee bedoeld als ‘dat meen je niet’. ‘Dat meen je’ klopt eigenlijk beter, want je zegt het dus alleen als iemand iets wel meent. Toch klinkt het fout, omdat het op een geschokte, ongelovige toon wordt uitgesproken, in plaats van als een statement: „Dat meen je.” „Inderdaad.” Ik heb geen idee wanneer ‘dat meen je’ ontstaan is, maar aangezien ik het vaak hoor van vrouwen op leeftijd denk ik dat ik gewoon iets gemist heb. Of dat we het hier over een ‘regiolect’ hebben, dat langzaam ‘landelijk gaat’.

In het Engels bestaat een dergelijk fenomeen. ‘I couldn’t care less’ betekent hetzelfde als ‘I could care less’. ‘I couldn’t care less’ is het meest logisch. Het betekent dat je je niet voor kan stellen dat er iets is wat je minder belangrijk vindt. Bij ‘I could care less’ denk je blijkbaar dat er dingen nog wel minder interessant kunnen zijn. Je zou ‘I could care less’ wel nog als ironie kunnen opvatten (‘ik kan me voorstellen dat er iets nog minder interessant is, maar dan moet ik wel héél erg mijn best doen.’). Bij ‘dat meen je’ is er op geen enkele manier sprake van ironie.

Als je iets trouwens echt niet gelooft, dan zeg je noch ‘dat meen je niet’, noch ‘dat meen je’. Dan zeg je gewoon helemaal niks. Ik heb een levendige herinnering aan de tijd dat ik leerde schrijven. Iemand beweerde dat de ‘E’ maar drie streepjes mocht hebben, in plaats van twintig. Dat kon ik niet geloven. Als je zo’n mooie letter hebt, zo’n perfect harkje, dan ga je toch niet akkoord met maar drie tandjes? Dan wil je daar toch de grootste hark van maken die je ooit hebt gezien? Ik kon ook niet geloven dat daar überhaupt regels over waren. Alsof het niet veel leuker was als iedereen zelf mocht bedenken hoeveel streepjes hij aan zijn ‘E’ tekende.

Inmiddels heb ik van hogerhand vernomen dat het inderdaad mág, een ‘E’ met twintig streepjes. Je krijgt dan geen straf.