opnieuw

Fotograaf Ad Nuis en auteur Arthur van den Boogaard maken eens in de twee weken een foto ‘opnieuw’ en belichten de tijd ertussen.

Gepensioneerd onderwijzer Henk Hoefnagel (71) zat in 1949 samen met zus Ans (72, schrijver in opdracht) op de bewaarschool in het gebouwencomplex Het Arsenaal in Grave.

„Eens in de zoveel tijd kwam de plaatselijke fotograaf Jos Smeets langs voor een foto. Ans dacht dat een foto met haar broertje de kans op aankoop door mijn ouders vergrootte.

De bewaarschool bood uitkomst. Ze hadden een kruidenierswinkel in de Hamstraat: bloem, suiker, zout, uit de zak geschept. Het gezin met vijf kinderen – een oudste zus, twee jongere broers – woonde boven de winkel. Er was een dienstmeisje maar zo’n bewaarschool hielp hen.

Jongens en meisjes zaten door elkaar, van drie tot zes jaar: geen lesrooster, weinig speelgoed, maar wel discipline. Een gedeelte van Het Arsenaal was psychiatrische inrichting. ‘Gekkenbouw’ noemde men het, dacht ik. Ans herinnert zich ‘gekkenberg’. De betere patiënten liepen buiten rond: in grijs-blauwe kleding. Ik was er bang van, maar vond het ook sneu dat ze niet thuis woonden. Ans kijkt blij de wereld in. Zelf ben ik meer achterdochtig. Ik zie een jongetje vol verwachting, met een onderzoekende blik. Iemand die ver van mij afstaat. Je denkt dat je wordt zoals je daar bent, maar er gebeuren dingen in je leven waardoor je van kleur verschiet.

Twee jaar later verhuisden we naar de Achterhoek; zo anders dan Brabant. Mijn ouders kregen een Spar-winkel met bakkerij. Dat avontuur duurde niet lang. Er volgden verhuizingen naar en in Nijmegen. Ans en ik werden via de kweekschool beiden onderwijzer: destijds onze beste keuze. De onderzoekende geest bleef, verwachtingen werden bijgesteld. Het klinkt misschien gek, maar deze foto herinnert mij eraan dat je er je hele leven over doet om te worden wie je niet was.”