Met China wil Syngenta wél

De Zwitserse zadenproducent Syngenta verzette zich tegen overname door Monsanto, maar is blij met inlijving door een Chinees staatsbedrijf.

China’s grootste investeringen in Europese bedrijven
China’s grootste investeringen in Europese bedrijven

Kinderlijk enthousiast – met kleurrijke tekeningen van tractoren – presenteerde de Zwitserse zaadveredelaar Syngenta woensdag de voorgenomen overname door de Chinese chemiegigant ChemChina. Het bod van 43,2 miljard dollar (39,6 miljard euro) zou recht doen aan de waarde van Syngenta. De nieuwe combinatie zou grote groeikansen krijgen in China en andere opkomende markten. Bovendien zou de deal goed zijn voor de wereldwijde voedselzekerheid. Halleluja.

Hoe anders reageerde Syngenta vorig jaar op de overnameplannen van zijn Amerikaanse branchegenoot en concurrent Monsanto. Woedend oogde de financieel directeur van Syngenta, Michel Demaré, destijds. Monsanto wil voor een dubbeltje op de eerste rang zitten, foeterde hij in een videoboodschap. Hij zei dat Monsanto met het bod van 46,5 miljard dollar de waarde van Syngenta „fundamenteel onderschat”. Maar het bod van Monsanto was dus hoger dan dat van ChemChina.

Wat verklaart dan de stemmingswisseling van deze topman? Duidelijk is vooreerst dat hij blij is met de Chinese toezegging dat hij mag aanblijven in de nieuw te vormen combinatie. De naam Syngenta blijft behouden, net als het hoofdkantoor in Zwitserland. Niet in de laatste plaats is een brede entree tot de groeiende Chinese middenklasse een pre. Monsanto is in opkomende economieën in Azië minder sterk dan Syngenta. Dus daar zou het weinig bij winnen.

Bij het bod van Monsanto hekelde Demaré eveneens de „heel simplistische benadering” van mededinging die zijn concurrent zou hebben. Hij stelde dat die overname nooit zou worden goedgekeurd, omdat een combinatie met Monsanto alleen al voor maïszaad een wereldwijd marktaandeel zou krijgen van 40 procent. De risico’s op het gebied van mededinging liggen bij een overname door ChemChina lager. Dat heeft amper 5 procent marktaandeel op het gebied van pesticiden (Syngenta heeft 19 procent, Monsanto 8). ChemChina maakt naast pesticiden ook andere chemicaliën, olieproducten en kunstmest.

De kansen dat niet alleen mededingingsautoriteiten, maar ook aandeelhouders akkoord gaan, zijn bij deze deal ook groter daar het bod van ChemChina helemaal in contanten komt, terwijl Monsanto’s bod voor ongeveer de helft uit aandelen bestond.

Grootste Chinese overname ooit

Als de deal slaagt, is het de grootste overname door een Chinees bedrijf ooit. Waarom deze Chinese staatsonderneming zoveel cash overheeft voor Syngenta laat zich raden. Er zijn grote zorgen over de stabiliteit van de Chinese economie. Dat maakt investeren buiten China aantrekkelijk. Vorig jaar kocht ChemChina ook al een belangrijk aandeel in de Italiaanse bandenfabrikant Pirelli.

Maar een belangrijker motief is zonder twijfel de Chinese interesse in voedseltechnologie. China heeft 21 procent van de wereldbevolking binnen zijn grenzen, en maar 9 procent van de landbouwgrond. Door de verstedelijking wordt het Chinese landbouwareaal bovendien kleiner. China moet dus omschakelen naar steeds grootschaligere en intensievere landbouw en veeteelt. Het kan westerse kennis en techniek daarbij goed gebruiken. Daarom werken de Chinezen bijvoorbeeld ook nauw samen met de Nederlandse zuivelcoöperatie FrieslandCampina.

President Xi Jinping liet zich al eerder positief uit over genetisch gemanipuleerde gewassen omdat die de productiviteit aanzienlijk kunnen verhogen. „We moeten stevig investeren in onderzoek en innovatie. We kunnen buitenlandse bedrijven de markt voor genetisch gemanipuleerde gewassen niet laten domineren.” Syngenta is, met Monsanto, Bayer, Dow en Dupont (die binnenkort fuseren), een van de weinige bedrijven die deze markt domineren.

Op deze grote zaadveredelaars is veel kritiek van activisten, vanwege het vermeende gevaar van genetische manipulatie, monopolies en patenten voor de biodiversiteit en de voedselzekerheid. Vorige zomer verscheen een heel album van zanger Neil Young over (lees: tegen) Monsanto, dat de allerslechtste reputatie heeft. Ook dat aspect maakt vermoedelijk dat Syngenta het bod van het hier onbekende ChemChina verkiest.