VS: Meer geld defensie om Russische dreiging

Amerika versterkt militaire aanwezigheid in Europa

De “Russische agressie” wordt door de VS genoemd als reden om meer te investeren in het militaire apparaat in Europa. Foto Alexei Druzhinin/AP

De “Russische agressie” wordt door de VS genoemd als reden om meer te investeren in het militaire apparaat in Europa. Foto Alexei Druzhinin/AP

De Verenigde Staten gaan hun defensiebudget in Europa in 2017 verviervoudigen ten opzichte van dit jaar. Volgens de Amerikaanse minister van Defensie, Ashton Carter, moeten de VS meer investeren in het militaire apparaat in Europa wegens de „Russische agressie” op de Krim en in Oekraïne. Washington wil daarom de defensie-uitgaven in Europa verhogen van 789 miljoen dollar nu naar 3,4 miljard dollar (3,1 miljard euro) volgend jaar. Het extra geld wordt gestoken in de plaatsing van 250 tanks, pantservoertuigen en ander militair materieel alsmede in meer trainingsfaciliteiten voor de bondgenoten.

Carter kondigde in een lezing voor een club in Washington ook aan dat het budget voor de bestrijding van de Islamitische Staat met 50 procent zal moeten groeien tot 7 miljard dollar. Daarvan wordt 1,8 miljard dollar uitgetrokken voor 45.000 nieuwe ‘slimme bommen’ en ‘laserraketten’ die door de grootscheepse inzet in Irak en Syrië opraken, aldus Carter.

Russische agressie

Ook de gespannen betrekkingen met Noord-Korea, Iran en China zijn komende jaren prioriteit voor het Pentagon. De defensiebegroting zal in 2017 in totaal bijna 535 miljard euro bedragen. „Sleutel is dat we in staat zijn onze meest geavanceerde tegenstrevers af te schrikken”, zei Carter. Hij maakte daarbij expliciet gewag van de „Russische agressie”.

Dat de Amerikaanse minister van Defensie benadrukte dat Rusland zich schuldig maakt aan ‘agressie’ is een politiek signaal. Toen president Poetin op de laatste dag van 2015 een aangepaste versie tekende van de nieuwe Russische nationale veiligheidsdoctrine, waarin het Westerse bondgenootschap als de grootste „bedreiging voor de nationale veiligheid” van Rusland gekenschetst werd, reageerde de NAVO afwijzend. Het Westerse bondgenootschap zei toen meteen dat het Rusland wilde blijven zien als potentiële partner. Gisteren zei secretaris-generaal Jens Stoltenberg van de NAVO de extra inzet in Europa te zien als een „duidelijk signaal” dat de VS verbonden blijven aan de Europese veiligheid.

Maar zo simpel is het niet. Dat de Amerikaanse regering haar militaire inzet in Europa verhoogt, illustreert ook dat de Europese lidstaten van de alliantie niet in staat of bereid zijn hun defensiebudget af te stemmen op de veranderende betrekkingen met Rusland. Weliswaar doet de Europese Unie mee met de sancties, die het Westen heeft afgekondigd in reactie op de Russische annexatie van de Krim en de militaire steun aan de anti-Oekraïense separatisten in de Donbas. Maar qua defensie-uitgaven is het budget van de meeste Europese NAVO-landen niet gestegen.

Defensiebudgetten

De Verenigde Staten geven relatief anderhalf tot zelfs drie keer meer uit dan Europa. Een grote mogendheid als Duitsland geeft bijvoorbeeld maar 1,2 procent van zijn bruto binnenlands product uit aan defensie, bijna vier keer minder dan Rusland. Alleen de landen die met Rusland in een militair conflict verkeren – Oekraïne en Georgië – hebben hun militaire uitgaven verhoogd. Oost- en Midden-Europese lidstaten van de NAVO zijn daarom verheugd over de extra middelen uit de VS.