Een mug zo groot als een konijn

De redactie bespreekt elke week een nieuwkomer op televisie. Vandaag: Bart Knols vertelt twee keer over het zikavirus.

Midden op tafel stond de ‘killermug’. Althans, een stoffen en dus onschuldige variant, zo groot als een konijn. Eva Jinek (Jinek, KRO-NCRV) had woensdag muggenexpert Bart Knols (50) aan tafel, die kwam vertellen over de gevolgen van het zikavirus dat sinds mei in zeker 24 landen in Midden- en Zuid-Amerika is opgedoken. Het virus, verspreid door muggen, wordt in verband gebracht met ernstige misvormingen bij baby’s en met het syndroom van Guillain-Barré, een spier- en zenuwziekte. De meeste gevallen komen uit Brazilië.

Knols bestudeert muggen en de manier waarop ze ziektes verspreiden. Hij deed elf jaar onderzoek naar malariabestrijding in Oost- en Zuid-Afrika en schreef het boek Mug over „volksvijand nummer 1”.

De speelgoedmug op tafel kwam bekend voor. Enkele dagen eerder had Knols ’m al meegebracht naar de studio van Nieuwsuur (NOS/NTR), waar levensgrote muggenfoto’s op de wand prijkten. Knols was „niet verbaasd” over de verspreiding van het virus, zei hij daar. Sterker nog: door globalisering van transport komt het zikavirus vanzelf naar Zuid-Europa, waarschijnlijk deze zomer al. Vaccins of medicijnen zijn er nog niet. In Jinek vulde hij aan: „Dan krijgen we een epidemie.”

„Het is een kwestie van tijd”, aarzelde Jinek. Knols knikte berustend. „Helaas.”

Voor de veelkijker was het optreden bij Jinek een déjà-vu na de uitzending van Nieuwsuur. Twee keer presenteerde Knols zijn reusachtige mug, twee keer toonde hij zijn eigenhandig ontwikkelde muggenval, waarvan er al achtduizend op Aruba, Curaçao en Bonaire staan, en twee keer leek er weinig voor nodig om Knols een doemscenario te laten voorspellen: de ‘killermug’ komt hierheen. Vooral de paniekmodus viel op; waarom die horrorfilm-achtige term en waarom nu al speculeren, terwijl zoveel nog onduidelijk is over het virus?

Jinek had ook een besmet meisje uitgenodigd: de 21-jarige Annemieke Stevens, die stage liep in Suriname. Ze was „zes dagen flink ziek geweest”, en inmiddels vrijwel beter. Maar er zijn ook aanwijzingen voor seksuele overdraagbaarheid van het virus, zei Knols fronsend. Alles was nog mogelijk.