Kan een christen een Democraat zijn? Natuurlijk niet!

Het godvrezende Pella in de staat Iowa is een Republikeins bastion. Maar de gelovigen zijn verdeeld tussen Cruz, en jazeker, Trump.

Verkiezingskalender 2016
Verkiezingskalender 2016 no producer

Ouderling Dale van Donselaar heeft zijn stem al bepaald. Het wordt Mike Huckabee, de diepgelovige Republikein die in Iowa op een kansloze 2 procent in de laatste peiling staat. Maar zijn kerk, Covenant Reformed Church in Pella, is verdeeld. Er zijn Cruz-aanhangers, Santorum-adepten, en, jazeker, steeds meer Trump-fans. Dus probeert hij na de kerkdienst zijn gemeenteleden te overtuigen. „We moeten ons verenigen”, zegt hij, met stemverheffing.

„En snel ook. Anders zal links onze families komen verwoesten.”

Iowa organiseert deze maandag als eerste staat in de Verenigde Staten een caucus voor de presidentsverkiezing van november. Democraten en Republikeinen organiseren buurtvergaderingen, waarbij een kandidaat wordt aangewezen. Wie wint, slaat een belangrijke eerste slag.

In het stadje Pella, ruim tienduizend inwoners, voelen ze dat als een verantwoordelijke taak. Pella is in 1847 gesticht door de Nederlandse predikant Hendrik Pieter Scholte, samen met enkele honderden Nederlandse migranten. Covenant Reformed Church is een herinnering aan dat verleden. Dat zie je aan de namen zoals De Vries, Terborg, De Jong of Van Gorp. Aan de Dordtse leerregels uit de zeventiende eeuw, die hier nog gelden. En aan de rollen pepermunt, die tijdens de preek rondgaan.

De afgelopen maanden wordt Iowa overspoeld door presidentskandidaten. Op één na (John Kasich) zijn ze deze zondag allemaal in de staat. Reclameblokken op televisie bestaan vrijwel alleen uit campagnespotjes. Coretha Schaap, een boerin uit Pella, vertelt dat ze elke dag zeker vijf telefoontjes krijgt van campagneteams. „Soms zijn het robocalls, dan hang ik direct op. Als het een echt persoon is, dan luister ik, uit beleefdheid.”

Het godvrezende Pella is een Republikeins bastion. Zoals overal in Iowa nemen ze hier hun politieke verantwoordelijkheid serieus. Na de dienst organiseert de kerk een politiek debat voor geïnteresseerden in de consistoriekamer. De deur moet dicht, want er is koffie, en het is niet de bedoeling dat de hele kerk dat ruikt.

Ouderling Van Donselaar gaat voor. Een man of vijftien luisteren. Hij leest een serie passages uit het Oude Testament voor, zoals Deuteronomium 1, vers 13: „Wijs daarom in elke stam bekwame, verstandige en ervaren mannen aan, dan zal ik hen als leiders over u aanstellen.”

Van Donselaar deelt een A4’tje rond met twee vragen voor de aanwezigen. Hij trekt zijn grijze pak recht, met speldje van twee babyvoetjes, een anti-abortussymbool, en leest gedragen voor:

„Eerste vraag! Kan een christen een Democraat zijn, of Democratisch stemmen?”

De gemeenteleden zijn het snel eens. Nee, natuurlijk niet!

Marxistische invloeden

Van Donselaar laat ten overvloede een organogram zien, waarop hij de ‘marxistische invloeden’ op de Democratische partij laat zien. Karl Marx, de KGB, de belastingdienst, de media, Hollywood – het was allemaal een complot om Barack Obama aan de macht te helpen.

„Tweede vraag! Kan een christen een Republikein zijn, of Republikeins stemmen?” Het valt even stil. Dat ligt lastiger, zegt een man achterin. Er zijn kandidaten bij die geen christen zijn, zoals Donald Trump. Moet je dan op zo iemand stemmen? Een ander protesteert. Trump is wel degelijk gelovig!

Het gesprek gaat over op Ted Cruz, die na Trump op een tweede plaats staat in Iowa. Broeder Van Donselaar vertrouwt Cruz niet, omdat hij in Canada is geboren. Maar Cruz, de zoon van een evangelische pastor, ligt duidelijk goed in de kerk, en Van Donselaar krijgt tegengas. Ja, zegt Van Donselaar, maar de Grondwet schrijft voor dat iemand een natural born citizen moet zijn. „Dat hebben ze er niet voor niets in gezet. Stel je voor dat een Amerikaanse baby in het Midden-Oosten wordt geboren, waar hij geïndoctrineerd wordt door de islam, en vervolgens president wil worden. Je kunt beter alleen presidenten hebben die in Amerika zijn geboren, dan weet je wat je krijgt.”

„Het gaat erom dat hij een Amerikaans staatsburger is”, werpt een jonge man in driedelig pak tegen. „Ik vertrouw hem.” De man vindt het bovendien oneerlijk dat Ted Cruz kritiek krijgt omdat hij in Canada geboren is, „terwijl iedereen weet dat Barack Obama in Kenia geboren is”.

De Republikeinse verdeeldheid is deze ochtend in Pella niet opgelost. Van Donselaar doet nog een laatste poging de gemeente in het Huckabee-kamp te trekken, en deelt een tekst uit: „Stemmen op een bijbelse kandidaat is gehoorzaamheid aan God”, staat erop. „Ook als die geen enkele kans maakt om te winnen.”