Blok schrapt voorrang statushouders bij zoektocht woning

Kabinet hoopt met wijziging Huisvestingswet de uitstroom van zogeheten statushouders uit azc’s te bevorderen.

Asielzoekers bekijken een woning op het terrein van het asielzoekerscentrum in Gilze.
Asielzoekers bekijken een woning op het terrein van het asielzoekerscentrum in Gilze. Foto ANP / Robin Utrecht

Toegelaten vluchtelingen krijgen niet langer automatisch voorrang op de sociale woningmarkt. Dat is het gevolg van een wetswijziging die minister Stef Blok (Wonen, VVD) maandag naar de Raad van State heeft gestuurd. Voortaan mogen gemeenten zelf bepalen of het nodig is de zogeheten ‘statushouders’ voorrang te geven op andere woningzoekenden.

De verplichting van gemeenten om statushouders te huisvesten blijft wel bestaan. Gemeenten die daarin tekort schieten, lopen het risico dat de provincie die taak van hen overneemt en de kosten op de betrokken gemeente verhaalt.

Huisvesting van statushouders kan onder meer in zogeheten prefabwoningen of door het verbouwen van kantoren of andere complexen. Corporaties krijgen toestemming om gebouwen te beheren en te verbouwen. Blok wil verder onderzoeken of het mogelijk is om extra bouwrijpe kavels aan gemeenten beschikbaar te stellen voor die prefabwoningen. Het is de bedoeling dat daar kleinschalig gebouwd wordt.

Gemeenten kunnen daarmee de sociale woningvoorraad uitbreiden zodat vluchtelingen gehuisvest kunnen worden, zonder dat dit leidt tot verdringing op de sociale huurmarkt: gezinnen en alleenstaanden moeten langer wachten op een woning omdat veel gemeenten nu asielzoekers voorrang geven.

Blok komt coalitiepartijen tegemoet

Met de wetswijziging geeft Blok uitvoering aan een wens van de VVD. Tegelijk wil coalitiepartner PvdA dat er 100.000 tijdelijke woningen komen. Blok gaat in kaart brengen hoeveel woningen er de komende jaren nodig zijn voor statushouders en starters op de woningmarkt, zodat verdringing op de reguliere woningmarkt wordt voorkomen.

In asielzoekerscentra (azc’s) zitten bijna 15.000 mensen die al een verblijfsvergunning hebben gekregen en daarom zouden moeten doorstromen naar een reguliere woning. Dat is eenderde van het totaal aantal azc-bewoners, blijkt uit recente cijfers van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Het kabinet wil dat statushouders sneller uit azc’s vertrekken om ruimte te maken voor binnenkomende asielzoekers.