Wat zegt curvy Barbie over echte vrouwen?

Barbie riep altijd veel irritatie op, met haar overdreven wespentaille. Nu is er een vollere Barbiepop. Die op haar manier ook weer een onrealistisch mooi lijf heeft.

Vier nieuwe Barbies. Die met het blauwe haar is curvy Barbie. Foto Mattel/Reuters

Alleen al over de soortnamen van de nieuwe Barbiepoppen dacht fabrikant Mattel maanden na. Eerst over de termen petite, tall en curvy, daarna over de vertalingen voor de tientallen landen waar de Barbies zouden verschijnen. Zodat niemand, waar dan ook ter wereld, zich gekwetst zou kunnen voelen. Onder welke naam ze in Nederlandse winkels verkocht worden is nog niet duidelijk.

Dit was glad ijs en de grootste verandering in de 57-jarige geschiedenis van de pop mocht hoe dan ook niet op een bedrijfsongeval uitlopen.

Deze week werden de nieuwe Barbies dan gepresenteerd. Ze zijn iets langer, korter of voller dan de originele pop. Daarmee is de Barbiecollectie weer iets groter geworden. Er zijn nu vier lichaamsvarianten, zeven huidtinten, 22 oogkleuren en 24 kapsels om uit te kiezen. Volgens de fabrikant „weerspiegelt Barbie de wereld die de jonge meisjes om zich heen zien”.

Het commentaar op het lichaam van Barbie is zo oud als de pop zelf. Het barbielichaam staat voor lange ledematen en een wespentaille. Barbies voeten waren ontworpen voor hakken – zelfs als ze geen schoenen aan had, liep ze op haar tenen. Barbie zou jonge meisjes een onrealistisch beeld geven van hoe een vrouwenlichaam er in het echte leven uitziet.

Hoewel het schoonheidsideaal dat Barbie uitdraagt na al die jaren nog steeds actueel is, werd ze steeds minder relevant. Barbie werd minder populair. De winst van Mattel kelderde vorig jaar zo dramatisch dat de bestuursvoorzitter direct na de jaarcijfers ontslagen werd. Niet Mattel, maar Lego is sinds enige tijd het grootste speelgoedmerk ter wereld. De speelgoedfabrikant moest iets doen.

De nieuwe Barbie, die onder de codenaam Project Dawn werd ontwikkeld, past in een trend. De ‘echte vrouw’ rukt op. We zien haar steeds vaker op plekken waar je voorheen alleen perfecte vrouwen zagen. Op de beroemde kalender van autofabrikant Pirelli, vroeger vermaard om zijn esthetische blootfoto’s, staan dit jaar vrouwen die (bijna) allemaal kleding aan hebben. Onder anderen Yoko Ono (82, kunstenaar) en Tavi Gevinson (19, blogger en schrijver) poseerden. En vorige maand lanceerde de Zweedse modeketen &Other Stories een lingeriecampagne met onbewerkte foto’s en vrouwen die allemaal iets afwijkends hebben.

In de popcultuur zijn curves al langer vol in beeld. Bekendste voorbeelden zijn realityster Kim Kardashian en zangeres Beyoncé, met rondingen op alle juiste plekken.

Maar voor al deze vrouwen geldt: ze zijn nog steeds niet echt, echt als in: zoals de meeste vrouwen met wie je omgaat. De modellen van &Other Stories zijn geselecteerd om hun uiterlijk, de vrouwen van Pirelli zijn op hun knapst vastgelegd door een van de beste fotografen ter wereld.

Dat geldt ook voor de curvy Barbie, die „weerspiegelt de wereld die de jonge meisjes om zich heen zien” misschien iets beter dan de klassieke Barbie, maar ze is haar wespentaille nog steeds niet verloren. De curvy Barbie heeft grote ogen, slanke armen en lange haren en komt nog het meest in de buurt van een plus-sizemodel, het soort model dat met haar grotere maat kleding voor de vollere vrouwen aanprijst. Misschien iets ronder, maar met een prachtig gezicht en perfecte lichaamsverhoudingen.

Wat heeft Barbie bereikt?

De ‘echte vrouwen’ die oprukken hebben iets wat Barbie niet heeft. Pirelli’s vrouwen zijn geselecteerd om wat ze hebben bereikt, niet om hoe ze eruit zien. Ze hebben een carrière, invloed en status. Deze Barbie is niet meer dan hoe ze eruit ziet. Ze is geen actieheld of superfiguur. Sterker nog: over haar karakter of ambities weten we niets. De nieuwe Barbies – die in vrouwelijke jurkjes en rokjes zijn gestoken – lijken vooral van shoppen en mode te houden.

In een opiniestuk in Time Magazine stelt schrijver Jill Filipovic dat veel op meisjes gericht speelgoed (prinsessen, make-up en stofzuigers) hen opsluit in ‘the pink box’. „Barbies veranderingen zijn oppervlakkig, en Mattel denkt nog steeds erg binnen het roze vakje.”

Tania Missad, de merkdirecteur van Mattel, zei tegen de Britse krant The Telegraph dat ze de kritiek dat de poppen „niet ver genoeg gaan” wel hadden verwacht.

En wat vindt Ken, de eeuwige liefde van Barbie, er eigenlijk van? Die blijft voorlopig zwijgend glimlachen, met zijn blokjesbuik. De Kens die nu in de schappen staan, dragen voornamelijk óf een trouwpak óf een zwembroek. Om mee te trouwen of om mee naar het strand te gaan. Ken moet genoegen nemen met zijn rol als accessoire.